Sağ aberran hepatik kanal %4,6-8,4 sıklıkta izlenilen bir safra yolu varyasyonudur. Aberran hepatik kanal zedelenmesi klinikte farklı şekillerde kendini gösterebilir
Safra yolu zedelenmeleri safra kesesi, pankreas ve mide ameliyatlarından sonra oluşsa da vakaların önemli bir kısmı kolesistektomilerden sonra görülmektedir. Zedelenmeler laparaskopik kolesistektomilerde açık kolesistektomilere göre daha fazla izlenir (%0,4-%0,7’ye karşın %0,1-%0,2)
Aberran sağ hepatik arterin fistülize olacak şekilde yaralanması Strasberg sınıflamasında hangi tip olarak tanımlanır?
a-Tip A
b-Tip B
c-Tip C***
d-Tip D
e-Tip E2
Safra yolu zedelenmeleri için farklı sınıflama sistemleri kullanılsa da Strasberg sınıflaması en çok tercih edilendir. Bu sınıflamada kendine tip-B ve tip-C’de yer bulan aberran sağ hepatik kanal, %4,6-8,4 sıklıkta izlenen bir safra yolu varyasyonu olup sıklıkla ortak hepatik kanala veya sol hepatik kanala açılır ve sağ hepatik lobun değişken miktardaki safrasını drene eder
Tip-B zedelenme de aberran sağ hepatik kanalın bağlanmasını tanımlar.
Strasberg-A ve D zedelenmesi olan hastalar klinikte kendilerini operasyondan kısa süre sonra oluşan ateş, karın ağrısı, sarılık ve lökositozla gösterirler. Strasberg-B zedelenmesi olan hastalar ise, zedelenen safra kanalı sağ karaciğer lobunun değişken miktarda safrasını drene ettiği için erken dönemde asemptomatik kalırlar; bununla beraber hastalarda klinikte yaygın halsizlik, kaşıntı, kolanjit atakları ve aralıklı olan karaciğer fonksiyonlarında bozulma da izlenebilir
Aberran sağ hepatik kanal zedelenmesi sonucunda bu kanala bağlanan daha küçük safra yollarında staz, dilatasyon, staza bağlı intrahepatik taş oluşması izlenebilir. Bu görünümüyle Caroli hastalığı ile karışabilen tip-B zedelenmelerde safra kesesi ameliyatı öyküsü, Bilgisayarlı tomografi ve magnetik rezonans kolanjiopankreatografi ile safra yolu anatomisinin gösterilmesi ayırıcı tanıda yardımcı olur.
Safra yolu zedelenmelerinde tedavi, safra yolu zedelenmesi tipine göre değişir. Tip-B zedelenmelerde hastalarda hafif karın ağrıları ve karaciğer fonksiyon testlerindeki yükselme varsa konservatif izlem önerilmektedir. Orta ve ciddi düzeyde kolanjit varlığı ise oklude segmentin perkütan ya da cerrahi drenajını gerekli kılar. Safra yolu zedelenmelerine bağlı sekonder biliyer siroz gelişen hastalarda ise karaciğer nakli diğer bir tedavi seçeneğidir