Aşağıdakilerden hangisi tat reseptörleri içermez?
A) Yumuşak damak
B) Papilla sircumvallata
C) Papilla foliata
D) Papilla filiformis***************
E) Papilla fungiformis
Tat parçasında 4 tip hücre vardır.
Tip I ve Tip II hücreler : Yüzeylerinde mikovilluslar bulunur.
Tip II hücreler: Duysal hücrelerdir. Bazalde sinaptik veziküller bulunur. Afferent sinir sonlanmalarına bağlıdır.
Tip IV hücreler: Nispeten farklılaşmamış bazal hücrelerdir.
Papilla filiformiste tat reseptörü yoktur. Görevi ağızdaki gıdaya mekanik etki yapmaktır.
Papillalar dilin üst ve üst-yan yüzünde epitel+bağ dokusundan oluşmuş mukoza kapantılarıdır.
Yapısına ve fonksiyonuna göre 4 grupta incelenirler:
Filiform papillalar: Sayıca en çok olan, tat cisimciği içermeyen, dokunma duyusu alan, ince uçlu ipliksi biçimli mukoza katlantılarıdır.
Fungiform papillalar: İkinci çoklukta, tat cisimciği içeren papillalardır.
Foliat papillalar: İnsanda körelmiştir, kemiricilerde boldur ve tat cisimciği içerir.
Sirkumvallat papillalar: Sayıca en az ancak tat cisimciklerinden çok zengin papillalardır. Sulkus terminalisin önünde yerleşik 8-12 adet vallat papilla vardır. İri papillalar olup epitelle döşeli derin girintilerle çevrilidir. Bu girintilerin tabanına seröz von-Ebner bezlerinin kanalları açılır.
Tat cisimcikleri: intraepitelyal duyu organlarıdır. Tat duyusunu alırlar. Oval (portakal) biçimli, epitelden daha soluk boyanan yapılardır. Yaklaşık 60-80 hücreden oluşan 70-80 pm uzunluğunda, 30-40 pm eninde yapılardır. Uç kısmı epitelin serbest yüzeyine dar bir açıklıkla açılır, buna tat deliği denir. Reseptör hücrelerden başka bazal hücreler ve destek hücrelerini içerir. Sinir lifleri (korda timpani, glossofaringeus ve vagus) kemoreseptör hücrelere bağlanarak 4 temel tat duyusunu (tuzlu, tatlı, acı ve ekşi) alırlar. Tuzlu ve ekşi; iyon kanallarının varlığına bağlıdır, acı ve tatlı ise membran reseptörlerine bağlı olarak algılanır.
Dilde en çok sayıda bulunan ve tat reseptörü içermeyen… Filiformis papilla
Filiform papillanın görevi… Dokunma duyusunun algılanması
Çok kanlandığı için dildeki kırmızı noktalanmayı oluşturan…Fungiform papilla
Sayıca en az, ancak en büyük olan ve en çok tat tomurcuğu içeren… Sirkumvallat papilla
Sirkumvallat papillaların oluklarına açılan ve seröz salgı yapan gland…Von Ebner
Dil kökünde yerleşmiş papilla…Sirkumvallat
Von Ebner bezi hangi sindirim enzimini salgılar…Lingual lipaz
Dilin lateral kanallarında bulunan ve yaş ile sayıca azalan rudimenter papilla…Foliat papilla
Tat duyusunda rol alan G protein …Gustducin
Alkoloid ve strikninle oluşan tat…Acı
Monosodyum glutamata ait tat…Umami tat (lezzet duyusu)
Lezzetli tat olarak da bilinen umami tat reseptörü… mGLuR4 ve T1R1
Tatlı ve tuzluyu algılayan papilla…Fungiform (anteriorda)
Acı, ekşi ve umami tadları algılayan papilla…Sirkumvallat ve foliat (posteriorda)
Tat tomurcuklarında sinyal iletimi;
– Tuzlu tat duyusundan sorumlu kanal, amılorid duyarlı Na+ kanalıdır.
– Ekşi tat duyusunda H+ , K+ kanalının bloke edilmesi rol oynar.
– Umami tat duyusu, glutamat reseptörünün aktivasyonu ile gerçekleşir
– Bazı acı tat uyaranları için “gustducin” bağımlı reseptörlerin aktivasyonu gerekir