Parmaklarda çomaklaşma beş aşamadan oluşur.
1-Görünür tırnak şişmesi yok – Sadece tırnak yatağında dalgalanma (artan tırnak açıklığı) ve yumuşama. Tırnaklarda gözle görülür değişiklik yok.
2-Hafif tırnak şişmesi – Tırnak yatağı ile tırnak kıvrımı (kütikül) arasındaki normal <165° açının (Lovibond açısı) kaybı. Schamroth penceresi (resme bakınız) ortadan kalkmıştır. Tırnak şişmesi ilk bakışta belirgin değildir.
3-Orta derecede tırnak şişmesi – Tırnak kıvrımının dışbükeyliğinin artması. Tırnak şişmesi ilk bakışta fark edilir.
4-Parmak uçlarının ( distal ) tamamının kalınlaşması (davul tokmağı şeklini alması)
5-Hipertrofik osteoartropati –Tırnak ve deride parlak görünüm ve çizgilenme.
Schamroth işareti veya Schamroth pencere testi (başlangıçta Güney Afrikalı kardiyolog Leo Schamroth tarafından kendi üzerinde gösterilmiştir) , tırnak şişmesi için popüler bir testtir. Karşıt ellerin karşılık gelen parmaklarının distal falanksları (parmak uçlarına en yakın kemikler) doğrudan karşı karşıya getirildiğinde (karşıt ellerdeki aynı parmağın tırnaklarını birbirine, tırnak tırnağa gelecek şekilde yerleştirin), tırnak yatakları arasında normalde küçük, elmas şeklinde bir “pencere” görünür. Bu pencere kapanırsa, test pozitiftir ve tırnak şişmesi mevcuttur.
Schamroth işareti, çomak parmak (digital clubbing) varlığını değerlendirmek için kullanılan basit bir klinik testtir.
Hastadan iki elin aynı parmaklarının tırnak uçlarını (genellikle işaret parmakları) birbirine değdirmesi istenir.
Tırnaklar karşı karşıya getirilir.
NORMAL (NEGATİF) TEST; İki tırnak arasında elmas/üçgen şeklinde küçük bir boşluk (pencere) görülür. Schamroth penceresi VAR, Clubbing yok
POZİTİF SCHAMROTH İŞARETİ; Tırnaklar arasında boşluk KAYBOLMUŞTUR. Schamroth penceresi YOK, Çomak parmak VAR
Neyi gösterir?
1-Tırnak yatağı açısının artması (Lovibond açısı > 180°)
2-Distal falanks yumuşak dokusunda proliferasyon
3-Kronik hipoksi veya paraneoplastik süreçler ile ilişkili
POZİTİFSE HANGİ HASTALIKLAR DÜŞÜNÜLÜR?
Pulmoner (en sık); Akciğer kanseri (özellikle adenokarsinom), Bronşiektazi, Akciğer apsesi, Kistik fibrozis, İnterstisyel akciğer hastalıkları
Kardiyak; Siyanojenik konjenital kalp hastalıkları, Enfektif endokardit
GASTROİNTESTİNAL / HEPATİK; İnflamatuvar barsak hastalıkları, Siroz, Özofagus ve kolon kanserleri
ÖNEMLİ AYIRIMLAR
HİPERTROFİK OSTEOARTROPATİ: Clubbing + periostit + eklem ağrısı
PSÖDOKLUBBİNG: Tırnak şekli değişir ama Schamroth penceresi korunabilir
“Tırnaklar arasında boşluk yok”
Schamroth işareti pozitif iseÇomak parmak
Schamroth penceresinin kaybı, çomak parmağın en pratik klinik göstergesidir.