Probiyotik, Prebiyotik ve Postbiyotik

1. Probiyotik (Canlı Mikroorganizma)

Yeterli miktarda alındığında konakçıya sağlık yararı sağlayan canlı mikroorganizmalardır.

En Sık Kullanılanlar: Lactobacillus, Bifidobacterium ve bir maya olan Saccharomyces boulardii.*****************

Etki Mekanizması: Epitel hücrelerine tutunarak patojenlerin kolonizasyonunu engellerler (kolonizasyon direnci), mukus salgısını artırırlar ve lokal IgA üretimini uyarırlar.

Klinik Not: Antibiyotik ilişkili diyare ve İBS tedavisinde kullanılırlar.

Yeterli miktarda alındığında konak sağlığına fayda sağlayan canlı mikroorganizmalar

“Canlı bakteri/maya” içerir

2. Prebiyotik (Bakteri Besini)

Üst gastrointestinal sistemde sindirilmeyen, ancak kolondaki yararlı bakteriler (probiyotikler) tarafından seçici olarak fermente edilen lifli bileşiklerdir. Yani probiyotiklerin “yakıtıdır”.

Kimyasal Yapı: Çoğunlukla oligosakkaritlerdir. İnülin, Frukto-oligosakkarit (FOS) ve Galakto-oligosakkarit (GOS) en tipik örneklerdir.*****

Kriter: Bir maddenin prebiyotik olması için mide asidine dirençli olması, enzimlerle parçalanmaması ve sadece hedef mikroorganizma tarafından fermente edilmesi gerekir.

Konakta sindirilmeyen, faydalı bakterilerin büyümesini ve aktivitesini artıran besinler

Örnekler: İnülin, FOS, GOS, Psyllium********

“Bakterinin yemi”

3. Postbiyotik (Metabolik Yan Ürün)

Probiyotiklerin prebiyotikleri fermente etmesi sonucu ortaya çıkan cansız metabolik ürünler veya bakteri bileşenleridir. Canlı bakteri içermezler; bakterinin “mirasıdır”.

Neleri Kapsar?

Kısa Zincirli Yağ Asitleri (SCFA): Bütirat, Asetat, Propiyonat. ****** ( Bütirat, kolonositlerin temel enerji kaynağıdır).

Bakteriyel Enzimler ve Peptidler.

Hücre Duvarı Bileşenleri: Teikoik asit***, yüzey proteinleri.

Probiyotiklerin metabolik ürünleri veya hücresel bileşenleri

Örnekler: Kısa zincirli yağ asitleri (SCFA) → bütirat, asetat, Laktik asit, Bakteriyosinler, Hücre duvarı komponentleri

Canlı bakteri içermez

Avantajı: Canlı mikroorganizma verilmediği için immünsuprese hastalarda veya bariyer bozukluğu olanlarda probiyotiklere göre çok daha güvenlidir (bakteriyemi/sepsis riski yoktur).

Karşılaştırma Tablosu

Klinik İpucu: Sinbiyotik

Eğer bir preparat hem Probiyotik hem de onun besini olan Prebiyotik içeriyorsa buna Sinbiyotik denir. Buradaki amaç, canlı bakterinin bağırsağa ulaştığında “erzak çantasıyla” gelmesini sağlayarak sağ kalım şansını artırmaktır.

Karşılaştırma Tablosu