1-Motor sinir uyarısı
Motor nöronda aksiyon potansiyeli oluşur. Uyarı akson boyunca nöromüsküler kavşağa gelir
2-Asetilkolin (ACh) salınımı
Presinaptik uçta Ca²⁺ kanalları açılır. Sinaptik veziküllerden ACh salınır
3-Motor son plak potansiyeli
ACh → nikotinik ACh reseptörlerine bağlanır. Na⁺ hücre içine girer. End-plate potential (EPP) oluşur.
4-Kas hücresinde aksiyon potansiyeli
Eşik aşılırsa: Sarkolemma boyunca T-tübüller içine yayılır.
5-Sarkoplazmik retikulumdan Ca²⁺ salınımı
T-tübül voltaj sensörü (DHP reseptörü) aktive olur. Ryanodin reseptörleri açılır. Ca²⁺ sitozole salınır
Kritik basamak: Kontraksiyonun başlatıcısı Ca²⁺ artışıdır
6-Troponin–tropomiyozin kompleksi
Ca²⁺ → Troponin C’ye bağlanır. Tropomiyozin yer değiştirir.Aktin üzerindeki miyozin bağlanma bölgeleri açılır
7-Çapraz köprü (cross-bridge) oluşumu
Miyozin başı (ADP + Pi bağlı) → aktine bağlanır.
8-Güç vuruşu (power stroke)
ADP + Pi ayrılır. Miyozin başı eğilir. Aktin filamentleri merkeze çekilir. Sarkomer kısalır
9-ATP bağlanması – ayrılma
Yeni ATP miyozine bağlanır. Miyozin aktinden ayrılır. ATP yoksa → rigor mortis
10-Döngünün devamı
ATP → ADP + Pi. Ca²⁺ yüksek kaldıkça döngü tekrar eder
11-Relaksasyon (gevşeme) *****
Sinir uyarısı kesilir. ACh, asetilkolinesteraz ile yıkılır. Ca²⁺, SERCA pompası ile SR içine geri alınır. Tropomiyozin tekrar bağlanma bölgelerini kapatır. Kas gevşer.
TEK SATIRLIK EZBER
Uyarı → ACh → AP → Ca²⁺ → Troponin → Cross-bridge → Power stroke → ATP → Gevşeme
İskelet kas kontraksiyonu sırasında;
I. Kas lifinde aksiyon potansiyelinin başlaması,
II. Asetilkolin salgılanması,
III. Troponin C’ye Ca++ bağlanması,
IV. Son–plak potansiyelinin oluşumu,
V. Aktin–miyozin çapraz köprülerinin oluşumu, olayları gerçekleşmektedir.
Bu olayların gerçekleşme sırası aşağıdakilerin hangisinde doğru olarak verilmiştir?
A) I–II–III–IV–V
B) I–III–IV–II–V
C) I–IV–III–II–V
D) II–IV–I–III–V
E) II–IV–III–I–V
Cevap D
İSKELET KASINDA UYARILMA–KASILMA BAĞINTISI
Sinir–kas kavşağına uyarı gelir
Ca++ akson ucuna girer
ACh ekzositozla boşaltılır
Kasta Nikotinik ACh kanalları açılır
Na+ hücre içine girer, son–plak potansiyelinin oluşur
Hücre membranı depolarize olur, kas lifinde aksiyon potansiyelinin başlar
Dihidropiridin reseptörü uyarılır
Ryanodin kanalı açılır
Ca++ sitoplazmaya geçer, Troponin C ’ye bağlanır
Tropomyozin aktine bağlı yerden uzaklaşır
Sonuçta Aktin–Miyozin çapraz köprüleri oluşur
Kasılma gerçekleşir.
