Yürüme – Koşma – Atlama Biyomekaniği

yazar

I-YÜRÜME (WALKİNG)

En az bir ayağın her zaman yerle temas ettiği lokomosyon şeklidir. Yürüme Siklusu (1 adım = %100) şeklinde kabul edilir.

A) Stance fazı (%60) – ayak yerde

1-Initial contact (Push-on başlangıcı); Topuk yere değer. Tibialis anterior dorsifleksiyon kontrolünü sağlar.

    2-Loading response; Şok absorbsiyonunu kapsar. m.Quadriceps, m. gluteus medius görev yapar.

    3-Mid-stance; Vücut ağırlığı tek ayaktaykenki fazı içerir. m. Soleus tibianın öne düşmesini kontrol eder.

    4-Terminal stance; Topuk yerden kalkar. m.Gastrocnemius + m. soleus aktiftir.

    5-Pre-swing (Push-off); Ayak yerden ayrılır. FHL (esas) + m.gastrocnemius

    B) Swing fazı (%40) – ayak havada; Tibialis anterior → parmakların yere takılmasını önler. m.Iliopsoas kalça fleksiyonunu gerçekleştirir.

    Altın nokta; Push-on kası; Tibialis anteriorken Push-off kası; Flexor hallucis longusdur.

    II-KOŞMA (RUNNİNG)

    Her adımda “uçuş fazı” vardır (iki ayak da havada)

    Yürüyüşten Farkları; Stance süresi ↓, Yüklenme kuvveti ↑ (2–3× vücut ağırlığı) ve Topuk teması azalır, ön ayak teması artar.

    Kas Aktivitesi (Öne çıkanlar)

    Kalça; Gluteus maximus → itiş, Gluteus medius → pelvis stabilitesi

    Diz; Quadriceps → şok absorbsiyonu, Hamstring → salınım kontrolü

    Ayak–Ayak bileği; Gastrocnemius + soleus → elastik enerji depolama, FHL → güçlü push-off

    Klinik; Aşil tendinopatisi, Stress kırıkları ve Medial tibial stress sendromu olarak karşımıza çıkar.

    III-ATLAMA (JUMPİNG)

    Maksimum güç + elastik enerji kullanımı

    Fazları

    A) Hazırlık (Eccentric faz); Diz ve kalça fleksiyonu, Kaslar gerilir → elastik enerji depolanır

    B) Take-off (Push-off);

    Kalça ekstansiyonu: Gluteus maximus

    Diz ekstansiyonu: Quadriceps

    Ayak plantar fleksiyonu: Gastrocnemius + soleus ve FHL (kritik)

    C) Landing (İniş)

    Eccentric kasılma ile şok absorbsiyonu, Quadriceps + gluteal kaslar, Ayak arkları → enerji dağıtımı

    Zincir mantığı

    Kalça → Diz → Ayak bileği → Halluks (proksimalden distale güç aktarımı)

    KİLİT KASLAR – KİLİT GÖREVLER

    GörevAna kas
    Push-on (yere kontrollü basma)Tibialis anterior
    Push-off (yerden ayrılma)Flexor hallucis longus
    Diz stabilitesiQuadriceps
    Pelvis dengesiGluteus medius
    Güç üretimiGluteus maximus
    Elastik itişGastrocnemius + soleus

    Yürüme → uçuş fazı yok

    Koşma → uçuş fazı var

    Atlama → maksimum push-off

    ——————————–

    Push-on  → Tibialis anterior

    Push-off → FHL (+ gastrosoleus)