FASCIA ILIOPSOAS (FASCIA ILIACA)
M. psoas major’u örten bölümü (psoas fasyası), kasın üst ucunda kalınlaşarak ligamentum arcuatum mediale’yi oluşturur. Truncus sympathicus bu ligamentin arkasından geçer.
Abernethy fasyası; fascia iliopsoas’ın m. iliacus’u örten parçasıdır.
Fascia iliopsoas’ın önünde a.v. iliaca externa, arkasında plexus lumbalis’in dalları vardır.
Pubis’in arka yüzünü örten parçası ile mesane ön yüzü arasında kalan boşluğa spatium retropubicum (spatium prevesicale, Retzius boşluğu) adı verilir. Boşlukta; kan damarları, sinirler ve mesane’nin genişlemesine olanak tanıyan yağ-bağ dokusu bulunur.
M. obturatorius internus’u örten bölümü, diğer bölümlerinden daha kalındır ve fascia obturatoria adı ile bilinir. Fascia obturatoria, obturator damar ve sinirlerin altında bir kavis yaparak 2-3 cm uzunluğunda olan canalis obturatorius’u tamamlar. Fascia obturatoria, aynı zamanda fossa ischioanalis’in dış duvarının oluşumuna katılır ve bu duvarda bulunan canalis pudendalis (Alcock kanalı)’in de iç duvarını yapar.
KLİNİK
Özellikle çocuklarda, lumbal bölgede tüberküloz sonucu oluşan apseler, vertebralardan psoas kılıfı içine yayılabilir ve burada psoas apseleri denilen apseleri oluşturabilir.
Fascia iliopsoas’tan ayrılan bir septum, ligamentum inguinale ile os coxa arasında kalan boşluğu ikiye böler. Arcus iliopectineus denilen bu septumun, lateralinde kalan boşluğa lacuna musculorum denir ve içinden m. psoas major, m. iliacus ve n. femoralis geçer. Medialinde kalanına ise lacuna vasorum adı verilir ve içinden a.v. femoralis geçer.
PSOAS FASYASI (FASCİA PSOAS MAJOR); M. psoas major’u örter. Kasın üst ucunda kalınlaşarak ligamentum arcuatum mediale’yi oluşturur. Truncus sympathicus, bu ligamentin arkasından** geçer. Ligamentum arcuatum mediale arkasından geçen yapı; truncus sympathicusdur.
ABERNETHY FASYASI; Fascia iliopsoas’ın m. iliacus’u örten parçasıdır. Iliacus’u örten yapı; Abernethy fasyasıdır.
FASCİA ILİOPSOAS KOMŞULUKLARI
| Konum | Yapılar |
| Önünde | A. ve V. iliaca externa |
| Arkasında | Plexus lumbalis dalları (n. femoralis, n. obturatorius kökleri vb.) |
Klinik önemi; Retroperitoneal kanamalar, Psoas apsesi ve Femoral sinir tutulumudur.
Spatium Retropubicum (Retzius Boşluğu); Pubis’in arka yüzünü örten fascia iliopsoas parçasıdır. Mesane’nin ön yüzü Bu iki yapı arasında kalan potansiyel boşlukta yer alır.
İçeriği; Küçük kan damarları, Sinirler, Yağ–bağ dokusudur. Mesanenin dolup genişlemesine izin verir
Klinik önemi; Suprapubik cerrahi girişimler, Mesane perforasyonları ve Retropubik prostatektomi nedeni iledir.
FASCİA OBTURATORİA; M. obturatorius internus’u örten bölümüdür. Fascia iliopsoas’ın en kalın** kısmıdır
CANALİS OBTURATORİUS; Fascia obturatoria, Obturator damar ve sinirlerin ALTINDAN kavis yapar 2–3 cm uzunluğunda canalis obturatorius’u tamamlar
FOSSA İSCHİOANALİS İLİŞKİSİ; Fascia obturatoria: Fossa ischioanalis’in dış duvarına katılır. Aynı zamanda canalis pudendalis (Alcock kanalı)’nın iç duvarını yapar
Alcock kanalının iç duvarını fascia obturatoria yapar.
KLİNİK KORELASYON – PSOAS APSESİ; Özellikle çocuklarda Lumbal vertebra tüberkülozu Vertebralardan Psoas kılıfı (fascia psoas) içine yayılır ve Psoas apsesi oluşur.
Klinik bulgu: Kalça fleksiyonu ile ağrı, Antalgik duruşdur.
ARCUS ILİOPECTİNEUS (EN ÖNEMLİ BÖLÜM); Fascia iliopsoas’tan ayrılan bir septumdur. Ligamentum inguinale ile os coxa arasındaBoşluğu ikiye ayırır.
1-Lateral: Lacuna musculorum; İçinden geçenler; M. psoas majör, M. İliacus, N. femoralis
2-Medial: Lacuna vasorum; İçinden geçenler; A. Femoralis, V. femoralis,
Altın ezber
Lacuna musculorum → kas + sinir
Lacuna vasorum → damar
ÖZET TABLO
| Yapı | Ana özellik |
| Lig. arcuatum mediale | Psoas fasyası kalınlaşması |
| Arkasından geçen | Truncus sympathicus |
| Abernethy fasyası | Iliacus’u örter |
| Retzius boşluğu | Pubis ↔ mesane önü |
| Fascia obturatoria | Obturatorius internus |
| Alcock kanalı iç duvarı | Fascia obturatoria |
| Lacuna musculorum | Psoas + iliacus + n. femoralis |
| Lacuna vasorum | A/V femoralis |