ADENOZİN
İskemik dokularda ATP yıkımı sonucu oluşan, lokal etkili ve hipotansif bir maddedir. Çok kısa yarı ömürlüdür (~10–15 sn). En kısa etkili antiaritmiktir. IV hızlı bolus şeklinde verilmelidir.
Yavaş infüzyon etkisizdir.***
Etki Mekanizması (Altın Nokta); Asetilkolin-duyarlı K⁺ kanallarını (GIRK) aktive eder.
Hücrede: Hiperpolarizasyon yani Aksiyon potansiyeli süresinde kısalma yaparak Normal otomatisite ↓, AV nod iletimi belirgin baskılanır.
PR intervalinde en belirgin uzamayı yapan ilaçtır
Elektrofizyolojik Etki Profili;AV nod iletkenliğini EN FAZLA azaltan ilaçtır. Pacemaker aktivitesini baskılar. Ventriküler miyokard üzerine doğrudan etkisi yoktur.
Klinik Kullanım; Supraventriküler taşikardiler (SVT) dir.
Özellikle AV nod bağımlı reentry taşikardiler yani AVNRT ve AVRT (WPW’de tanısal amaçla, dikkatle) de kullanılır.
AF / atriyal flutter’da: Ritmi düzeltmez. Tanısal olarak atriyal aktiviteyi “ortaya çıkarır”
Yan Etkiler; Geçici asistoli, Dispne / göğüs sıkışması, Flushtır.
Atriyal fibrilasyon tetikleyebilir
Etkiler çok kısa sürelidir, hasta genellikle “ölüyor gibi hissettim” der.
Kontrendikasyon
1-Astım / KOAH → bronkospazm riski
2-Yüksek dereceli AV blok
3-Kalp transplantlı hastalar → aşırı duyarlılık
4-Kafein / teofilin → etkiyi AZALTIR
5-Dipiridamol → etkiyi ARTIRIR
SINAVDA EZBER CÜMLESİ
Adenozin →
• En kısa etkili antiaritmik
• AV nodu en fazla baskılar
• PR’yi en çok uzatır
• SVT’de en etkilidir
• IV hızlı bolus
ADENOZİN – DOFETİLİD – İBUTİLİD AYRIMI (Tuzak Temizleme)
| Özellik | Adenozin | Dofetilid | İbutilid |
| AV nod baskısı | ✔✔✔ | ✖ | ✖ |
| PR uzaması | ✔✔✔ | ✖ | ✖ |
| QT uzaması | ✖ | ✔ | ✔ |
| SVT | ✔✔✔ | ✖ | ✖ |
| AF/Flutter | Tanısal | ✔ | ✔✔ |
| Etki süresi | 15 sn | Saatler | Dakikalar |
TUS/YDUS Tipik Soru Mantığı
- “PR’yi en çok uzatan” → Adenozin
- “SVT’de en hızlı etki” → Adenozin
- “Bolus verilmezse etkisiz” → Adenozin
- “AV nod bağımlı taşikardi” → Adenozin