I-Malign Trakea Tümörleri (en sık)
1-Skuamöz Hücreli Karsinom (SCC)
En sık görülen, Sigara ile güçlü ilişki, Genellikle trakeanın alt 1/3’de yerleşen, Hızlı progresyon, lokal invazyon ile karekterize ve Prognozu Kötü patolojilerdir.
Klinik ipucu: Uzun süreli sigara + progresif dispne + hemoptizi
2-Adenoid Kistik Karsinom (ACC)
İkinci en sık patolojidir. Sigara ile ilişkili değildir, Submukozal yerleşip, perinöral invazyon gösterirler. Yavaş büyür, geç metastaz yapar. Prognoz: Görece iyi ama nüks eğilimi yüksek
TUS püfü: Sigara içmeyen hastada yavaş ilerleyen trakea tümörü → ACC
3-Diğer Malign Tümörler (nadir)
Adenokarsinom, Küçük hücreli karsinom, Sarkomlar, Lenfoma, Metastatik tümörler (tiroid, akciğer, özofagus) dir.
II-Benign Trakea Tümörleri
Papillom (HPV ilişkili olabilir), Kondrom, Hemanjiyom, Leiomyom, Granüler hücreli tümördür.
Benignler daha yavaş, genellikle genç yaş ve obstrüksiyon bulguları ile gelir.
Klinik Bulgular (ortak)
- Progresif dispne
- Stridor (özellikle inspiratuvar)
- Wheezing (astım ile karışabilir!)
- Öksürük
- Hemoptizi
- Ses kısıklığı (ileri evre)
Tanı
- BT (boyun + toraks): yerleşim, invazyon
- Bronkoskopi + biyopsi → altın standart
- ACC için perinöral yayılım dikkatle değerlendirilir
Tedavi
- Cerrahi rezeksiyon (mümkünse)
- Radyoterapi
- Özellikle ACC’de sık
- Endobronşiyal girişimler (stent, lazer) → palyatif
TUS / YDUS Hızlı Ezber
- En sık: Skuamöz hücreli karsinom
- Sigara ile ilişkili olmayan: Adenoid kistik karsinom
- Yavaş, perinöral invazyon: ACC
- Astım gibi giden ama yanıt vermeyen dispne: Trakea tümörü düşün