Anandamid (AEA – N-araşidonil etanolamid); Endojen kannabinoid (endokannabinoid) bir lipittir. Adını Sanskritçe “ānanda” (mutluluk, haz) kelimesinden alır. Vücutta anlık ihtiyaçla sentezlenir, depolanmaz.
Reseptörleri
CB1 (özellikle MSS): analjezi, ödül, iştah, bellekten sorumludur
CB2 (immün sistem): inflamasyon ve ağrı modülasyonu regüle eder.
Sentez: Hücre zarındaki fosfolipitlerden, “on-demand”
Yıkım: FAAH (Fatty Acid Amide Hydrolase); FAAH inhibisyonu, anandamid ↑ ve analjezik/anksiyolitik etki oluşur.
Fizyolojik Etkiler; Analjezi (ağrı baskılanması), Ödül ve haz algısı, Anksiyete ve stres modülasyonu, İştah artışı, Hafıza (kısa süreli bellek baskılanabilir), Nöroproteksiyon (belirli koşullarda)
THC ile fark: THC eksojen agonisttir, anandamid endojen ve kısa ömürlüdür.
Klinik/Deneysel Bağlantılar; Kronik ağrı, migren, anksiyete, depresyon araştırmaları, FAAH inhibitörleri: deneysel analjezik/anksiyolitik yaklaşım ve Egzersiz sonrası “runner’s high”: anandamid ↑