Os ethmoidale (Etmoid kemik)
Tek, çift görünümlü, pnömatik (hava hücreleri içerir) bir kemiktir. Ön kafa tabanı, nazal kavite ve orbita arasında yer alır. Kafa tabanı ile burun boşluğunu ayıran en kritik kemiklerden biridir.
Bölümleri (4 ana parça)
1-Lamina cribrosa (cribriform plate); Ön kafa tabanının bir kısmını oluşturur.Üzerindeki çok sayıdaki delikten olfaktör sinir lifleri (CN I) geçer. Anosmi ve BOS rinore ile ilişkili travma noktasıdır.
2-Crista galli; Lamina cribrosa’nın üstünde, orta hatta yükselen çıkıntı. Falx cerebri’nin tutunduğu yer.
3-Lamina perpendicularis; Nazal septumun üst-ön kısmını yapar.Alt kısımda vomer ve septal kıkırdak ile birleşir.
4-Labirentler (lateral kitleler); İçlerinde ethmoid hava hücreleri bulunur.Nazal kaviteye uzanan yapılar ( Concha nasalis superior Concha nasalis media) ile orbita tarafındaki ince kemik (Lamina papyracea) lateral kitle içinde yer alır. En ince orbital duvar → enfeksiyonlar orbita’ya kolay yayılabilir.
Fonksiyonel önemi; Koku duyusu ile doğrudan ilişkili (CN I) dir. Nazal hava akımını yönlendirir. Sinüs drenaj yollarının merkezindedir (özellikle orta meatus).
Klinik ve sınav ipuçları
Ethmoid sinüzit; orbital selülit riski yaratır. Nedeni; Lamina papyracea’nın çok ince olmasıdır.
Ön kafa tabanı kırığı; Anosmi ve BOS rinore ile karekterizedir.
Concha superior & media; ethmoid kökenlidir. Concha inferior ise ayrı bir kemiktir