İlaçların etkilediği hedefler, reseptörler ve agonistleri ile antagonistleri

İlaçların Etkilediği Bazı Hedefler

Reseptör – Agonist – Antagonist

ReseptörAgonistlerAntagonistlerSınav Püf nokatası
Nikotinik ACh R.Asetilkolin, Nikotind-Tübokürarin, α-bungarotoksinKürarlar NMJ blok yapar
β-Adrenerjik R.Noradrenalin, İzoproterenolPropranololNon-selektif β-blokör
Histamin H₁ R.HistaminMepiramin1. kuşak H₁ antihistaminik
Histamin H₂ R.İmpro­midinRanitidinAsit sekresyonu ↓
Opioid (μ) R.MorfinNaloksonSolunum depresyonu tersine döner
Dopamin D₂ R.Dopamin, BromokriptinKlorpromazinAntipsikotik = D₂ blok
İnsülin R.İnsülinKlinik antagonisti yok
Östrojen R.EtinilöstradiolFulvestrant“Saf” ER antagonisti
Progesteron R.NoretindronDanazolAnti-gonadotropik etki

EZBER CÜMLELERİ

  • “Morfin → μ agonist; Nalokson → μ antagonist”
  • “Propranolol = non-selektif β-blokör”
  • “Ranitidin H₂’yi, Mepiramin H₁’i bloke eder”
  • “Kürarlar nikotinik NMJ’yi kapatır”
  • “D₂ blokajı = antipsikotik etki”

Sınav Tuzakları

  • İmpro­midin H₂ agonisttir (öğrenciler sık karıştırır).
  • İnsülin reseptörünün klinikte kullanılan gerçek bir antagonisti yoktur.
  • Fulvestrant, SERM değil; tam (saf) ER antagonistidir.

Tek cümlelik özet

TUS’ta reseptör soruları, agonist–antagonist eşleşmesini ve klinik sonucu birlikte sorgular.