H₁ RESEPTÖRÜ
Yerleşim yeri; Düz kas (bronş, barsak), endotel, MSS
Etkileri; Vazodilatasyon, bronkokonstriksiyon, kaşıntı, sedasyon
Agonistler (çoğu deneysel); Histamin, 2-Metilhistamin ve Fenilhistamin
Antagonistler (klinik); Klorfeniramin (Diphenhidramin, loratadin, setirizin vb.)
Sedasyon + antikolinerjik yan etki → 1. kuşak H₁ bloker
H₂ RESEPTÖRÜ
Yerleşim yeri; Gastrik paryetal hücre
Etkileri; Asit sekresyonu ↑, Kalpte kronotropi/inotropi ↑
Agonistler (deneysel); Betazol, Dimaprit veImpromidin
Antagonistler (klinik – klasik TUS); Ranitidin, Famotidin, simetidin, nizatidin
“Gastrik asit ↓ eden histamin reseptör blokeri?” → H₂
H₃ RESEPTÖRÜ
Yerleşim yeri; Presinaptik MSS
Etkileri; Histamin ve diğer nörotransmitter salınımını ↓, Oto-reseptördür.
Agonistler (deneysel); α-Metilhistamin veImetit
Antagonistler / inverse agonistler; Thioperamid veClobenpropit
H₃ antagonizmi; histamin salınımı ↑ ve uyanıklık (Betahistin dolaylı H₃ antagonisti gibi davranır – vertigo)
H₄ RESEPTÖRÜ
Yerleşim yeri; Kemik iliği, eozinofil, mast hücresi
Etkileri; İmmün sistem / kemotaksi
Agonistler; Imetit, Clobenpropit (parsiyel agonist)
Antagonistler; Thioperamid
| Reseptör | Klinik önemi | Sınavda sorulur mu |
| H₁ | Alerji, sedasyon | ⭐⭐⭐⭐⭐ |
| H₂ | Peptik ülser | ⭐⭐⭐⭐⭐ |
| H₃ | MSS oto-reseptör | ⭐⭐ |
| H₄ | İmmün hücreler | ⭐ (deneysel) |
Altın ezber cümleleri
- Alerji = H₁
- Mide asidi = H₂
- Presinaptik MSS = H₃
- İmmün hücre = H₄
- Thioperamid → H₃ / H₄ antagonisti ****
- Ranitidin → H₂ antagonisti