36 yaşında, 33 haftalık gebe bir hasta, ani başlayan dispne, taşipne ve hemoptizi şikayeti ile başvuruyor. Fizik muayenede kan basıncı 130-65 mmhg, EKG’de sinüs taşikardisi ve S1Q3T3 paterni, arter kan gazında PaO2 66 mmhg, PCO2 30 mmhg saptanıyor. Ekokardiyografide ejeksiyon fraksiyonu, kalp kapakları ve boşlukları normal saptanıyor. Pulmoner emboliden şüphelenilen hastada tanı koymak ve tedaviye başlamak için bir sonraki en uygun yaklaşım hangisi olmalıdır?
A) D-dimer
B) Akciğer grafisi
C) Yüksek rezolüsyonlu akciğer tomografisi
D) Bronkoalveolar lavaj
E) Alt ekstremite kompreyon ultrasonografisi
Cevap E
Wells skoru, pulmoner emboli (PE) ve derin ven trombozu (DVT) olasılığını klinik olarak sınıflandırmak için kullanılan en yüksek verimli skorlardan biridir. TUS’ta hem puanlama hem de sonraki adım sorulur.
I-WELLS – PULMONER EMBOLİ (PE) SKORU
Puanlama
| Klinik Kriter | Puan |
| Klinik DVT bulguları (bacak şişliği, hassasiyet) | +3 |
| PE, alternatif tanıdan daha olası | +3 |
| Kalp hızı >100/dk | +1.5 |
| Son 4 hf immobilizasyon / cerrahi | +1.5 |
| Önceden DVT veya PE | +1.5 |
| Hemoptizi | +1 |
| Malignite (aktif/son 6 ay) | +1 |
YORUMLAMA (İKİ FARKLI YAKLAŞIM)
A) Üçlü sınıflama
<2 → Düşük olasılık
2–6 → Orta olasılık
>6 → Yüksek olasılık
B) İkili sınıflama (TUS’ta sık)
≤4 → PE olası değil
>4 → PE olası
ALGORİTMA – SONRAKİ ADIM
Wells ≤4 → D-dimer
Negatif → PE dışlanır
Pozitif → BT Pulmoner Anjiyo
Wells >4 → Doğrudan BT Pulmoner Anjiyo
“Wells yüksekse D-dimer beklenmez.”
II-WELLS – DERİN VEN TROMBOZU (DVT) SKORU
Puanlama
| Klinik Kriter | Puan |
| Aktif kanser | +1 |
| Paralizi / alçı / immobilizasyon | +1 |
| Son 4 hf yatak istirahati / cerrahi | +1 |
| Derin ven boyunca hassasiyet | +1 |
| Tüm bacak şişliği | +1 |
| Baldır çevresi farkı >3 cm | +1 |
| Pitting ödem (tek taraflı) | +1 |
| Yüzeyel kollateral venler | +1 |
| Alternatif tanı DVT’den daha olası | −2 |
Yorumlama
≤0 → Düşük olasılık
1–2 → Orta olasılık
≥3 → Yüksek olasılık
Algoritma
Düşük/Orta → D-dimer
Yüksek → Venöz Doppler USG (doğrudan)
Sık Sorulan Tuzaklar
“PE alternatif tanıdan daha olası” maddesi +3 ve en belirleyici kalemdir.
Gebelik, yaşlılık, kanser → D-dimer yalancı pozitif olabilir; Wells yönlendirir.
Hemodinamik instabil hastada skor beklenmez → acil görüntüleme/tedavi.
Hızlı Ezber
PE Wells: 3–3–1.5–1.5–1.5–1–1
*Wells >4 = PE olası → BT anjiyo
*DVT Wells ≥3 → Doppler