TPN’de Mikroelement Eksikliklerinin Genel Mantığı; Uzun süreli TPN, Yetersiz veya dengesiz element eklenmesi ve Artmış kayıp (diyare, fistül, drenaj, yanık) lardır.
“TPN komplikasyonu soruluyorsa → makrobesin değil, mikroelement düşün”
KARŞILAŞTIRMA TABLOSU
| Mikroelement | En Tipik Klinik Bulgular | Ayırt Ettiren Anahtar | Mekanizma | TUS PÜF NOKTA |
| 1-Çinko (Zn) | Yara iyileşmesinde gecikme Alopesi Dermatit (periorifisyal /akral) Tat–koku kaybı İmmün yetmezlik | Geç iyileşen yara + alopesi | DNA/RNA sentezi bozulur Epitel yenilenmesi ↓ | TPN + yara kapanmıyor → Zn eksikliği |
| 2-Selenyum (Se) | Dilate kardiyomiyopati Aritmi Kas güçsüzlüğü İmmün disfonksiyon | Kardiyomiyopati | Glutatyon peroksidaz ↓ Oksidatif stres ↑ | TPN + kalp yetmezliği → SELENYUM |
| 3-Bakır (Cu) | Anemi (mikrositer / normositer) Nötropeni Osteoporoz Nörolojik bozukluklar | Anemi + nötropeni | Demir mobilizasyonu bozulur Hematopoez ↓ | Zn fazlalığı → Cu eksikliği |
| 4-Krom (Cr) | İnsülin direnci Hiperglisemi Glukoz intoleransı Nöropati | TPN’de açıklanamayan hiperglisemi | İnsülin reseptör sinyali ↓ | TPN + glukoz kontrolü bozuk → Cr |
Uzun süreli TPN alan hastada kalp yetmezliği + aritmi; Selenyum eksikliği
TPN alan cerrahi hastasında yara kapanmıyor, saç dökülüyor; Çinko eksikliği
TPN alan hastada anemi + nötropeni, ferritin normal; Bakır eksikliği
TPN sırasında insülin ihtiyacı giderek artıyor, Krom eksikliği
“TPN komplikasyonu erken ise → makrobesin geç ise → mikroelement düşün”