IgG4-ilişkili hastalık, çoklu organları tutabilen; lenfoplazmasitik infiltrasyon, storiform (örgü) fibrozis, obliteratif flebit ile karakterize kronik fibroinflamatuvar bir hastalık grubudur.
PATOFİZYOLOJİ
Th2 ve Treg deki baskın yanıta bağlı olarak IL-4, IL-10, IL-13 yükselir. IgG4 üreten plazma hücreleri artar. Bu da Fibrozis oluşumunu indükleyerek kitle benzeri lezyonlar (psödotümör) oluşturur
“IgG4-RD = inflamasyon + fibrozis + kitle etkisi”
EN SIK VE YÜKSEK VERİMLİ TUTULUMLAR
1- Pankreas; Tip 1 otoimmün pankreatit yapar. Ağrısız sarılık ile karekterizedir. En çok Pankreas kanseri ile karışır
2-Safra Yolları; IgG4-ilişkili sklerozan kolanjit yapar. PSC’den farkı steroide yanıt vermesidir.
3-Tükrük / Lakrimal Bez; Mikulicz hastalığı yapar. Bilateral, ağrısız bez büyümesi patopnömoniktir. Sjögren ile karışır (AMA seroloji)
4-Retroperitoneum; Retroperitoneal fibrozis yapar. Üreter basısına bağlı hidronefroza sebebiyet verir.
5-Böbrek; Tübülointerstisyel nefrit yapar. Çoklu kortikal nodül, böbrek yetmezliği oluşturabilir.
6-Tiroid; Riedel tiroiditi yapar. Sert, fikse tiroid şeklinde klinisyene başvururu ve anaplastik Ca i taklid eder.
DİĞER TUTULUMLAR
Aort (inflamatuvar aortit), Akciğer (interstisyel hastalık), Orbita (psödotümör), Hipofiz (hipofizit), Prostat, meme dir.
LABORATUVAR
Serum IgG4 ↑ (ama %100 değil!), Eozinofili olabilir. CRP genelde hafif yüksektir. ANA / RF genelde negatiftir.
**Normal IgG4, tanıyı dışlamaz.
HİSTOPATOLOJİ – TANININ TEMELİ
- ana kriter birlikte aranır:
a-Lenfoplazmasitik infiltrasyon
b-Storiform fibrozis
c-Obliteratif flebit
İmmünohistokimya: IgG4⁺ plazma hücresi yüksektir. IgG4/IgG oranı yüksektir.
TEDAVİ
İlk basamak; Kortikosteroid kullanılır. Hızlı ve dramatik yanıt alınabilir.
Direnç / relaps varlığında Azatioprin, MMF, Rituksimab (CD20),
“Steroid ile küçülen kitle → IgG4 düşün”
IgG4-RD ve BENZER HASTALIKLAR
| Özellik | IgG4-RD | Sjögren | PSC | Malignite |
| Bez büyümesi | Bilateral, ağrısız | Kuruluk ön planda | – | Sert, düzensiz |
| IgG4 | ↑ | Normal | Normal | Normal |
| Fibrozis | Storiform | Yok | Periduktal | Değişken |
| Steroid yanıtı | Çok iyi | Zayıf | Yok | Yok |
| Kitle etkisi | Var | Yok | Yok | Var |
“IgG4-RD çok organlı, steroid yanıtlı fibroinflamatuvar hastalıktır.”
“Pankreas + sarılık + steroid yanıtı = IgG4.”
“Riedel tiroiditi IgG4 spektrumundadır.”
“Storiform fibrozis + obliteratif flebit → IgG4.”
————–
IgG4-RD kanser değildir ama kanser taklidi yapar
Sjögren ile karışır → anti-SSA/SSB negatifliği + steroid yanıtı ayırt ettirir