FMF’de renal tutulum iki ana başlıkta değerlendirilir: Bunlar, AA Amiloidoz (en sık, en ağır) ve Glomerülonefritler (daha nadir, heterojen) dir.
1. AA AMİLOİDOZ (FMF’nin en ciddi komplikasyonu)
Patogenez Kronik / subklinik inflamasyon, Sürekli yüksek Serum Amyloid A (SAA) ve AA fibrillerinin glomerüllerde birikimi şeklinde gelişir.
Klinik Özellikleri Asemptomatik proteinüri (ilk bulgu), Nefrotik sendrom, Zamanla kronik böbrek yetmezliği, genellikle geç dönemde Hipertansiyon olarak ifade edilir.
FMF’de böbrek ve böbrekte de önce amiloidoz düşünülmelidir.
Laboratuvar
Proteinüri (çoğu zaman >3.5 g/gün)
Sediment genellikle sessiz
Komplemanlar normal
SAA ↑
Biyopsi; Kongo red (+), Polarizan mikroskopta elma yeşili birefringens ve En sık glomerüler, ayrıca vasküler/interstisyel birikim tespit edilir.
Tedavi
Kolşisin temel ve koruyucu ilaçtır. Kolşisin dirençli olguda: IL-1 inhibitörleri verilir. İleri evrede ise Renal replasman tedavisi / transplantasyon uygulanır.
2. GLOMERÜLONEFRİTLER (FMF ile ilişkili ama sekonder)
FMF’de amiloidoz dışı böbrek tutulumları nadirdir
Görülebilen GN Tipleri
IgA nefropatisi (en sık)***
Mezangiyoproliferatif GN
Membranoproliferatif GN
Hızlı ilerleyen GN (çok nadir)
Klinik Özellikler; Hematüri (mikroskopik / makroskopik), Hafif–orta proteinüri, Ataklarla ilişkili olabilir. HT erken dönemde görülebilir.
FMF + hematüri → GN düşün
Laboratuvar
Aktif idrar sedimenti; Eritrosit, silendir
Proteinüri genellikle nefrotik düzeyde değil
Komplemanlar GN tipine göre düşük olabilir
Biyopsi; Kongo red (–), İmmünfloresan pozitifliği (IgA vb.), Mezangiyal proliferasyon vb.
Tedavi
Altta yatan GN tipine göre yapılır. Kolşisin amiloidozu önler, GN’yi tedavi etmez.
AA AMİLOİDOZ vr GLOMERÜLONEFRİT KARŞILAŞTIRMA TABLOSU
| Özellik | AA Amiloidoz | Glomerülonefrit |
| Görülme sıklığı | Çok sık | Nadir |
| İlk bulgu | Proteinüri | Hematüri |
| Proteinüri | Nefrotik | Hafif–orta |
| İdrar sedimenti | Sessiz | Aktif |
| Kompleman | Normal | ↓ olabilir |
| Kongo red | Pozitif | Negatif |
| Patogenez | SAA birikimi | İmmün kompleks |
| Kolşisin etkisi | Koruyucu / tedavi edici | Etkisiz |
| Prognoz | KBY riski yüksek | GN tipine bağlı |
—————-
FMF + proteinüri → AA amiloidoz
FMF + hematüri → glomerülonefrit
Sessiz sediment + nefrotik sendrom → amiloidoz
Aktif sediment → GN
“FMF’de böbrek deyince: proteinüri varsa AMİLOİDOZ, hematüri varsa GLOMERÜLONEFRİT.”