KBAS, etioloji ve damar tutulumu temel alınarak iki ana tipe ayrılır.
I-KBAS Tip 1 – Aterosklerotik Renal Arter Stenozu
(En sık görülen tip)
Temel Özellikler
- Etiyoloji: Ateroskleroz
- Tutulum yeri:
- Renal arter ostiumu
- Proksimal 1/3
- Hasta profili:
- 50–60 yaş
- Erkek
- Yaygın ateroskleroz (KAH, KAH, PAH)
- Patofizyoloji:
↓ Renal perfüzyon → RAAS aktivasyonu → dirençli HT
Klinik İpuçları
- Tedaviye dirençli hipertansiyon
- ACEi/ARB sonrası kreatinin artışı
- Flash pulmoner ödem
- Abdominal / flank sistolik üfürüm
II-KBAS Tip 2 – Fibromüsküler Displazi (FMD)
(Daha nadir ama sınavda ayırt edici)
Temel Özellikler
- Etiyoloji: Non-aterosklerotik, non-inflamatuar vaskülopati
- Tutulum yeri:
- Renal arter orta ve distal segmentleri
- Hasta profili:
- Genç kadın (<40 yaş)
- Ateroskleroz bulgusu yok
- Patoloji:
- Medial fibrozis → segmental daralma + dilatasyon
Klinik İpuçları
- Genç yaşta hipertansiyon
- Böbrek fonksiyonları genellikle normal
- ACEi genelde iyi tolere edilir
KBAS Tipleri Karşılaştırma Tablosu
| Özellik | Tip 1 (Aterosklerotik) | Tip 2 (FMD) |
|---|---|---|
| En sık neden | Ateroskleroz | Fibromüsküler displazi |
| Görülme sıklığı | En sık | Daha nadir |
| Yaş | >50–60 | <40 |
| Cinsiyet | Erkek > Kadın | Kadın > Erkek |
| Tutulum yeri | Ostium + proksimal 1/3 | Orta–distal segment |
| Damar paterni | Tek, uzun, düzensiz darlık | “String of beads” |
| Ateroskleroz eşlik | Sık | Yok |
| Kreatinin riski | Yüksek | Düşük |
| Tedavi | Medikal ± stent | Balon anjiyoplasti çok etkili |
Altın Sınav İpuçları
- Ostial tutulum + yaşlı hasta → Tip 1
- Genç kadın + orta-distal tutulum → Tip 2
- String of beads → Fibromüsküler displazi
- ACEi sonrası kreatinin artışı → bilateral Tip 1 düşün