Budapest kriterleri, Kompleks Bölgesel Ağrı Sendromu (CRPS) tanısı için kullanılan en güncel ve özgül klinik kriter setidir. CRPS Tip 1 ve Tip 2 için aynıdır (ayrımı sinir hasarı yapar).

Tanı için GEREKEN 4 ŞART (Hepsi Olmalı)

1-Süreğen ağrı

  • Başlangıç olayına göre orantısız, devamlı ağrı olmalı.

2-Semptomlar (Hasta öyküsü)

Aşağıdaki 4 kategoriden en az 3’ünde ≥1 semptom olmalı:

KategoriSemptom Örnekleri
DuyusalAllodini, hiperaljezi
VazomotorCilt ısısı farkı, renk değişikliği/asimetri
Sudomotor / ÖdemÖdem, terleme artışı/azalması, terleme asimetrisi
Motor / TrofikHareket kısıtlılığı, güçsüzlük, tremor, distoni, cilt–tırnak–kıl değişiklikleri

3-Bulgular (Muayene sırasında)

Aşağıdaki 4 kategoriden en az 2’sinde ≥1 objektif bulgu saptanmalı:

KategoriObjektif Bulgular
DuyusalPinprick hiperaljezi, dokunma allodinisi
VazomotorÖlçülebilir ısı farkı, gözle görülür renk asimetrisi
Sudomotor / ÖdemÖdem, terleme asimetrisi
Motor / TrofikROM azalması, motor disfonksiyon, trofik değişiklik

4-Daha iyi açıklayan başka tanı OLMAMALI

  • Enfeksiyon, DVT, periferik nöropati, artrit, vasküler hastalık vb. ekarte edilmeli.

Budapest Kriterleri – Tek Bakışta Özet

BaşlıkŞart
Süreğen ağrı✅ Zorunlu
Semptom≥3 / 4 kategori
Bulgular≥2 / 4 kategori
Ayırıcı tanıDaha iyi tanı yok

TUS / Klinik İnciler

  • Semptom ≠ bulgu → semptom öyküden, bulgu muayeneden gelir
  • En sık hata: 3 semptom + 1 bulgu ile tanı koymak ❌
  • Doğrusu: 3 semptom + 2 bulgu
  • CRPS Tip 1–Tip 2 ayrımı Budapest ile değil, sinir hasarı varlığıyla yapılır

Klinik Pratik İpucu

  • Erken evrede (akut–subakut) kriterler daha kolay dolar
  • Kronik evrede ağrı azalabilir ama trofik bulgular baskınlaşır