I-DÖLLENME ÖNCESİ OLAYLAR (FERTİLİZASYONA HAZIRLIK)
4
1-Gametogenez
- Spermatogenez → testiste
- Primer spermatosit → meiyoz I → sekonder spermatosit
- Meiyoz II tamamlanmış
- Oogenez → ovaryumda
- Primer oosit profaz I’de arrest
- Ovulasyonla sekonder oosit atılır
- Metafaz II’de arrest ( önemli TUS bilgisi)**
2-Ovulasyon
- LH piki → sekonder oosit + zona pellucida + corona radiata
- Tuba uterina (ampulla) içine atılır
Fertilizasyonun en sık olduğu yer: AMPULLA***
3-Spermin Kapasitasyonu
- Kadın genital kanalında olur
- Amaç:
- Akrozom reaksiyonuna hazır hale gelme
- Sperm hareketliliğinin artması
- Mekanizma:
- Plazma membranındaki glikoproteinlerin uzaklaşması
- Ca²⁺ geçirgenliğinin artması
Kapasitasyon OLMADAN fertilizasyon olmaz
4-Akrozom Reaksiyonu
- Sperm → zona pellucida (ZP3) ile temas
- Salınan enzimler:
- Hiyalüronidaz
- Akrozin
- Amaç:
- Corona radiata ve zona pellucida’yı geçmek
II-DÖLLENME (FERTİLİZASYON) ANI
1-Spermin Oosite Girişi
- Sadece sperm başı + boynu içeri girer
- Kuyruk dışarıda kalır
2-Kortikal Reaksiyon (Polispermi Engeli)
- Oosit sitoplazmasından kortikal granüller salınır
- Zona pellucida sertleşir
➡️ İkinci sperm girişi engellenir
TUS: Polispermi engelinin temel mekanizması ***
3-Oosit Meiyoz II’nin Tamamlanması
- Sekonder oosit → ovum
- 2. kutup cismi atılır
4-Pronükleusların Oluşması
- Erkek pronükleus (n)
- Kadın pronükleus (n)
5-Singami (Zigot Oluşumu)
- Pronükleuslar birleşir
- 2n = 46 kromozom
➡️ Zigot oluşur
II-DÖLLENME SONRASI OLAYLAR
1-Segmentasyon (Cleavage)
- Mitotik bölünmeler
- Hücre sayısı artar, hacim artmaz
- 2 → 4 → 8 → 16 hücre
Zona pellucida ilk günlerde KORUYUCU
2-Morula
- ~16 hücre
- Gün 3–4
- Hâlâ zona pellucida içinde
3-Blastokist
- Gün 5–6
- Yapılar:
- Embriyoblast → fetus
- Trofoblast → plasenta
- Blastoköl → boşluk
- Zona pellucida kaybolur (hatching)
4-İmplantasyon
- Gün 6–7
- Yer:
- Uterus fundusu – posterior duvar
- Trofoblast tabakaları:
- Sitotrofoblast
- Sinsityotrofoblast (hCG salgılar)
hCG → korpus luteumun devamı *********
SINAVDA ÇOK SORULAN KRİTİK NOKTALAR
| Soru Tipi | Doğru Bilgi |
|---|---|
| Fertilizasyon yeri | Ampulla |
| Oosit arresti | Metafaz II |
| Polispermi engeli | Kortikal reaksiyon |
| hCG kaynağı | Sinsityotrofoblast |
| Plasentayı oluşturan yapı | Trofoblast |
| Segmentasyon özelliği | Hacim artmaz |
| Başlık | Döllenme Öncesi | Döllenme (Fertilizasyon) | Döllenme Sonrası |
|---|---|---|---|
| Temel Amaç | Gametlerin fertilizasyona hazırlanması | Zigot oluşumu | Embriyonun yerleşimi ve gelişimi |
| Hücre Durumu | Sekonder oosit + sperm | Ovum + sperm | Zigot → embriyo |
| Oosit Evresi | Metafaz II arrest | Meiyoz II tamamlanır | Ovum oluşmuştur |
| Spermin Durumu | Kapasitasyon gerekli | Akrozom reaksiyonu | Pronükleus oluşturur |
| Ana Olay | Kapasitasyon + ovulasyon | Singami | Segmentasyon + implantasyon |
| Yer | Over + tuba uterina | Ampulla | Uterus |
| Zona Pellucida | Koruyucu | Penetrasyon olur | Kaybolur (hatching) |
| Enzimler | Yok | Akrozin, hiyalüronidaz | Yok |
| Polispermi Engeli | Yok | Kortikal reaksiyon | Kalıcı |
| Kromozom Sayısı | n (23) | 2n (46) | 2n |
| Genetik Aktivite | Gamet genomu | Anne + baba birleşir | Embriyonik genom aktivasyonu |
| Hormon İlişkisi | LH piki | — | hCG ↑ |
| Kritik Yapı | Corona radiata | Zona pellucida | Trofoblast |
| TUS Tuzak Noktası | Oosit metafaz II’de | Fertilizasyon yeri | hCG kaynağı |
ALT SÜREÇLER – DETAY TABLO
I-Döllenme Öncesi
| Olay | Detay | Sınav Vurgusu |
|---|---|---|
| Spermatogenez | Meiyoz tamam | Erkek gameti hazır |
| Oogenez | Meiyoz II tamamlanmaz | Metafaz II arrest |
| Ovulasyon | LH ile olur | Sekonder oosit atılır |
| Kapasitasyon | Uterusta olur | Olmazsa fertilizasyon olmaz |
II-Döllenme Anı
| Basamak | Mekanizma | Kritik Bilgi |
|---|---|---|
| Akrozom reaksiyonu | ZP3 ile temas | Enzim salınımı |
| Sperm girişi | Baş + boyun | Kuyruk girmez |
| Kortikal reaksiyon | Ca²⁺ artışı | Polispermi engeli |
| Singami | Pronükleus füzyonu | Zigot oluşur |
III-Döllenme Sonrası
| Aşama | Zaman | Özellik |
|---|---|---|
| Segmentasyon | Gün 1–3 | Hacim artmaz |
| Morula | Gün 3–4 | 16 hücre |
| Blastokist | Gün 5–6 | Embriyoblast + trofoblast |
| İmplantasyon | Gün 6–7 | Fundus posterior |
| hCG salınımı | Erken | Sinsityotrofoblast |
TUS/YDUS ALTIN CÜMLELER
- Oosit metafaz II’de bekler
- Fertilizasyonun en sık olduğu yer ampulla
- Polispermi kortikal reaksiyonla engellenir
- hCG sinsityotrofoblasttan salınır
- Segmentasyonda hacim artmaz