Diagnostik Peritoneal Lavaj (DPL) – POZİTİFLİK KRİTERLERİ
DPL, karın içi kanama veya organ yaralanmasını hızlı değerlendirmek için kullanılan invaziv bir yöntemdir
(özellikle hemodinamik instabil travmada).
1-Künt Karın Travması (Blunt trauma)
Aşağıdakilerden BİRİ varsa DPL POZİTİF kabul edilir:
| Parametre | Pozitiflik Eşiği |
|---|---|
| Eritrosit | > 100.000 / mL |
| Lökosit | > 500 / mm³ |
| Amilaz | > 19 IU/L |
| Alkalen fosfataz | > 2 IU/L |
| Bilirubin | > 0.01 mg/dL |
| Makroskopik bulgu | Gros kan, safra, bakteri, bağırsak içeriği |
Yorum:
- Künt travmada kanama genellikle daha yaygın olduğu için eritrosit eşiği daha yüksektir.
2-Delici Toraks / Karın Travması (Penetran trauma)
Pozitiflik eşikleri daha düşüktür:
| Parametre | Pozitiflik Eşiği |
|---|---|
| Eritrosit | > 10.000 / mL |
| Lökosit | > 500 / mm³ |
| Amilaz | > 19 IU/L |
| Alkalen fosfataz | > 2 IU/L |
| Bilirubin | > 0.01 mg/dL |
| Makroskopik bulgu | Gros kan, safra, bakteri, bağırsak içeriği |
Yorum:
- Delici travmada küçük miktar kan bile organ yaralanması anlamına gelebilir → daha düşük eritrosit eşiği.
Biyokimyasal Parametrelerin Mantığı
| Parametre | Ne düşündürür? |
|---|---|
| Amilaz ↑ | Pankreas / ince barsak yaralanması |
| ALP ↑ | Safra yolları / barsak |
| Bilirubin ↑ | Safra kaçağı |
| Bakteri / gaita | Hollow viskus perforasyonu (ACİL cerrahi) |
SINAV TUZAKLARI
- “Künt ve delici travmada eritrosit eşikleri aynıdır” → YANLIŞ
- “DPL’de sadece eritrosit sayısı önemlidir” → YANLIŞ
- “BT varken DPL hiç kullanılmaz” → YANLIŞ
- Hemodinamik instabil hastada FAST/DPL hâlâ değerlidir
- Gros safra, bakteri veya bağırsak içeriği → sayıya bakılmaz, DPL POZİTİF
Tek Satırlık Ezber
“DPL: Küntte >100.000, delicide >10.000 eritrosit = ameliyat.”
TUS’ta Nasıl Sorulur?
- “Hemodinamik instabil travma + DPL eritrosit sayısı”
- “Amilaz yüksekliği hangi yaralanmayı düşündürür?”
- “Delici travmada DPL pozitiflik eşiği”