DEV RUGAE AYIRICI TANISI
| Özellik | Ménétrier hastalığı | Zollinger–Ellison (Z-E) | Gastrik lenfoma | CMV gastriti | İnfiltratif mide Ca (linitis plastica) |
|---|---|---|---|---|---|
| Temel mekanizma | Foveolar hiperplazi, glandüler atrofi | Gastrin ↑↑ → parietal hücre hiperplazisi | Lenfoid infiltrasyon (MALT → DLBCL) | Viral sitopatik etki (immünsüpresyon) | Diffüz tümör infiltrasyonu |
| Tipik hasta | Orta yaş | Orta yaş, MEN1 öyküsü olabilir | İleri yaş | AIDS / transplant / steroid | İleri yaş |
| Asit sekresyonu | ↓ (hipo/aklorhidri) | ↑↑ | Değişken | Genelde ↓ | ↓ |
| Gastrin düzeyi | Normal veya ↓ | Çok yüksek | Normal | Normal | Normal |
| Endoskopi | Dev, yumuşak rugae (fundus–korpus) | Dev rugae + çoklu/refrakter ülser | Kalın rugae, nodüler veya ülseratif alanlar | Kalın rugae + derin lineer ülserler | Sert, rijit mide (“deri tulum”) |
| Mukozal elastisite | Korunmuş | Korunmuş | Azalmış | Değişken | Belirgin kayıp |
| Histoloji | Foveolar hiperplazi, glandüler atrofi | Parietal hücre hiperplazisi | Lenfoepitelyal lezyon, CD20+ | Baykuş gözü inklüzyonları | Signet-ring hücreleri, diffüz infiltrasyon |
| Protein kaybı / albümin | ↓↓ (hipoalbuminemi, ödem) | Normal | Normal/↓ | Normal | ↓ olabilir |
| Klinik ipucu | Ödem + kilo kaybı | İshal + refrakter ülser | Kilo kaybı, anemi | Ateş, odinofaji, immünsüpresyon | Erken doyma, kilo kaybı |
| Premalign / malign | Premalign (adenokarsinom riski) | Dolaylı risk | Malignitenin kendisi | Hayır | Malignitenin kendisi |
| Tanıda altın standart | Endoskopi + derin biyopsi | Açlık gastrin + pH + sekretin | Çoklu biyopsi + İHK | Biyopsi + CMV inklüzyon | Derin biyopsi (bazen zor) |
| Tedavi özü | Destek, seçilmiş: cetuximab; displazi → cerrahi | Yüksek doz PPI + cerrahi | MALT: eradikasyon; DLBCL: R-CHOP | Gansiklovir | Gastrektomi + onkolojik tedavi |
| TUS/YDUS ayırıcı ipucu | Dev rugae + hipoalbuminemi | Dev rugae + gastrin ↑ + pH ↓ | Dev rugae + lenfoid histoloji | İmmünsüpresyon + lineer ülser | Rijit mide, hava ile açılmaz |
TEK SATIRLIK EZBERLER (SINAV KAZANDIRIR)
- Dev rugae + ödem → Ménétrier
- Dev rugae + ishal + refrakter ülser → Z-E
- Dev rugae + CD20+ lenfoid infiltrasyon → Lenfoma
- İmmünsüprese + lineer ülser → CMV
- Sert, açılmayan mide → Linitis plastica
EN SIK SINAV TUZAKLARI
- Gastrin yüksek → her zaman Z-E (pH’a bak!)
- Dev rugae = kanser (Ménétrier premalign, kanser değildir)
- Lenfoma = H. pylori yoksa olmaz (çoğu ilişkili ama şart değil)
- CMV = yüzeyel gastrit (derin, lineer ülser yapar)
AYIRT ETTİREN 3 ALTIN PARAMETRE
1- Asit durumu (↓ vs ↑)
2- Albüminde düşüş var mı?
3- Mide rijit mi, elastik mi?