Hamburger yendikten sonra hemorajik kolite, Shiga benzeri toksini ile hemolitik üremik sendroma neden olabilen, üremesi için Sorbitol Mc Conkey agar besiyerine ekilmesi gereken Gram negatif bakteri; Verotoksijenik E.coli (E. coli O157 H7)

yazar

Hamburger yendikten sonra hemorajik kolite, Shiga benzeri toksini ile hemolitik üremik sendroma neden olabilen, üremesi için Sorbitol Mc Conkey agar besiyerine ekilmesi gereken Gram negatif bakteri aşağıdakilerden hangisidir?

A) K. pneumoniae

B) Enterobacter spp

C) Verotoksijenik E.coli (E. coli O157 H7) *********

D) Salmonella typhi

E) ETEC

Soruda EHEC (Verotoksijenik E.coli ‘E. coli O157 H7’) EHEC diğerler türlerden sorbitolü fermente etmemesiyle ayrılır.

O, H ve K antijenine bakılarak serotip tayini yapılabilir. Neonatal menenjiti olanlarda lateks aglutinasyonuyla K1 kapsül antijeni tespit edilebilir.Polimeraz zincir reaksiyonu veya hibridizasyon yöntemiyle toksin veya virülan gen tespit edilebilir

—————————–

Soruda bahsedilen özelliklere sahip, hamburger tüketiminden sonra hemorajik kolite ve Hemolitik Üremik Sendroma (HÜS) yol açabilen, Sorbitol MacConkey (SMAC) agarda üremesi gereken Gram negatif bakteri C) Verotoksijenik E. coli (E. coli O157:H7)‘dir.

Enterohemorajik E. coli (EHEC) / Verotoksijenik E. coli (VTEC)

Virülans ve Klinik Tablo

  • Bulaşma: En yaygın bulaşma yolu, kontamine sığır eti (özellikle yetersiz pişmiş hamburgerler) ve pastörize edilmemiş süt ürünleridir.
  • Toksin: Patojen, Shiga benzeri toksin (Stx) üretir (bu toksine Verotoksin de denir). Bu toksinler hücrelere girerek protein sentezini durdurur ve hücre ölümüne yol açar.
  • Hastalıklar:
    • Hemorajik Kolit: Kanlı ishal, şiddetli karın krampları ve az veya hiç ateş görülmez.
    • Hemolitik Üremik Sendrom (HÜS): Özellikle çocuklarda görülen ciddi bir komplikasyondur. Toksin, böbrek damarlarındaki endotel hücrelerine zarar vererek mikrovasküler tromboza, akut böbrek yetmezliğine ve hemolitik anemiye yol açar.

Tanısal Özellik (Sorbitol MacConkey Agar)

  • Sorbitol Negatifliği: Çoğu E. coli suşu Sorbitolü fermente eder ve SMAC agarda pembe koloniler oluşturur. Ancak, $E$. coli O157:H7 suşunun en karakteristik özelliği, Sorbitolü fermente etmemesidir.
  • SMAC Agarda Görünüm: $E$. coli O157:H7, SMAC agarda fermente edemediği için pH indikatörü değişmez ve renksiz veya şeffaf koloniler oluşturur. Bu özellik, patojeni diğer E. coli suşlarından ayırmak için kullanılır.

3. Diğer Seçenekler

  • A) K. pneumoniae ve B) Enterobacter spp: Genellikle nozokomiyal enfeksiyonlar ve fırsatçı patojenlerdir. Shiga benzeri toksin üretmezler.
  • D) Salmonella typhi: Tifo ateşine neden olur, tipik olarak hemorajik kolit yapmaz.
  • E) ETEC (Enterotoksijenik E. coli): Turist ishalinin yaygın etkenidir. Shiga benzeri toksin değil, ısıya duyarlı (LT) ve ısıya dirençli (ST) toksinler üretir.

Klinik İpucu – “Hamburger + Hemorajik kolit + HÜS” → EHEC (O157:H7)

  • Kaynak: Özellikle iyi pişmemiş hamburger köftesi, kıyma, çiğ süt, taze sebzeler (kontamine).
  • Klinik tablo:
    • Şiddetli kramp tarzı karın ağrısı
    • Kanlı ishal (hemorajik kolit)
    • Ateş genelde ya yok ya hafif (bu da ayırıcı!)
    • Komplikasyon: HÜS (hemolitik üremik sendrom) – özellikle çocuklarda
      • Mikroanjiyopatik hemolitik anemi
      • Trombositopeni
      • Akut böbrek yetmezliği

Virülans Faktörü: Shiga benzeri toksin (Verotoksin)

  • Stx1, Stx2 → Shigella dysenteriae tip 1 toksinine çok benzer.
  • Hedef: 60S ribozomal alt birimi inhibe eder → protein sentezi durur → hücre ölümü.
  • Özellikle bağırsak epiteli ve glomérül endotelini hedefler → hemorajik kolit + HÜS.

Laboratuvar: Sorbitol MacConkey Agar (SMAC)

  • EHEC O157:H7 → sorbitol FERMENTE ETMEZ
  • Diğer çoğu E. coli → sorbitolü fermente eder
  • Bu yüzden: “Hamburger + hemorajik kolit + sorbitol MacConkey agar” → EHEC / O157:H7

Not: Non-O157 EHEC suşları sorbitolü fermente edebileceği için SMAC’tan kaçabilir; ama TUS düzeyinde odak: O157:H7 = sorbitol negatif.

Serotip ve Antijenler

  • O antijeni: Somatik (LPS)
  • H antijeni: Flagellar
  • K antijeni: Kapsüler (özellikle K1 → neonatal menenjit yapan E. coli suşlarında önemli)

E. coli’nin O, H, K antijenlerine göre serotiplendirme yapılır.
Neonatal menenjit → genelde K1 kapsüllü E. coli (yani “EHEC” değil, ayrı bir grup, ama aynı tür: E. coli).

Önemli Klinik Not – Antibiyotik Kullanımı

EHEC/HÜS şüphesinde:

  • Antibiyotik verilmesi genelde önerilmez, çünkü:
    • Bakteri lizisi ↑ → toksin salınımı ↑ → HÜS riski ↑

Diğer E. coli Enteropatojen Tiplerle Karşılaştırma (Süper Kısa)

  • ETEC (Enterotoksijenik E. coli) → Seyahat ishali, sulu ishal, LT/ST enterotoksin, kanlı değil.
  • EPEC → Özellikle çocuk ishali, villus atrofisi, genelde kanlı değil.
  • EIEC → Shigella benzeri, invazyon, kanlı-mukuslu ishal, fakat hamburger + HÜS tipik değil.
  • EHEC (Verotoksijenik E. coli) → Kanlı ishal + HÜS + hamburger + sorbitol negatif.