TARÇIN – Tıbbi Kullanım Özeti

Tarçının başlıca etkin bileşenleri:

• Sinnamaldehit (ana aktif madde)
• Sinnamik asit
• Eugenol

Bu bileşikler antimikrobiyal, antioksidan, antiinflamatuar ve metabolik düzenleyici etkiler sağlar.

Diyabet ve Glisemik Kontrol (En çok çalışılan alan)

Tarçının Tip 2 Diyabet üzerindeki faydaları en çok araştırılan konudur.

Faydaları

• Açlık kan şekeri ↓
• HbA1c ↓ (düşük–orta düzey etki)
• HOMA-IR ↓ (insülin direnci azalması)
• Glukoz transporter’ları (GLUT) artırabilir
• İncretin etkisini artırabilir
• Karaciğer glukoneogenezini azaltabilir

Kanıt düzeyi: Orta

Doz

• 1–6 g/gün Cinnamomum cassia
• 2–4 g/gün C. verum (Seylan tarçını)

Lipid Profili ve Kardiyovasküler Destek

Tarçın tüketimi bazı çalışmalarda:

• LDL ↓
• Trigliserid ↓
• HDL ↑ (hafif)

şeklinde iyileştirmeler göstermiştir.

Kanıt düzeyi: Orta

Antioksidan ve Antiinflamatuar Etki

Tarçın güçlü bir polifenol kaynağıdır ve:

• ROS (reaktif oksijen türleri) ↓
• Lipid peroksidasyonu ↓
• NF-κB aktivitesi ↓
• Proinflamatuar sitokinler ↓

Bu nedenle kronik inflamasyonun eşlik ettiği durumlarda tamamlayıcı etki gösterebilir.

Antimikrobiyal Etki

Sinnamaldehit ve eugenol:

• Gram (+) ve Gram (−) bakterilere karşı güçlü in vitro etki
• Mantar üzerine antifungal (Candida dahil)
• Bazı virüs replikasyon basamaklarını inhibe edebilir

Klinik kullanım yoktur → destekleyici olarak değerlendirilir.

Sindirim Sistemi Üzerine Etki

• Mide gazını azaltır
• Hafif spazmolitik etki
• Dispepsi, şişkinlik, hafif bulantıda rahatlatıcı olabilir
• Yemek sonrası glisemiyi düzenler (çay olarak tüketildiğinde)

Nörolojik ve Kognitif Etkiler

Bazı erken araştırmalar tarçının:

• Sinaptik plastisiteyi artırabileceğini
• Beyin türevli nörotrofik faktör (BDNF) seviyelerini yükseltebileceğini
• Amiloid protein birikimini azaltabileceğini

göstermiştir. Klinik uygulamada henüz yer almaz, destek niteliğindedir.

Anti-obezite Etki

• Termogenez artışı
• Yağ hücresi farklılaşmasının baskılanması
• İştah düzenleyici hormonlara etki

Kanıt sınırlı olmakla birlikte metabolik sendrom desteğinde kullanılır.

Tıbbi Güvenlik – Önemli Noktalar

Genel olarak güvenlidir.

Ancak cassia tarçını yüksek düzeyde kumarin içerir.
Kumarin → hepatotoksik olabilir (özellikle uzun süre yüksek dozda).

Bu nedenle:

• C. verum (Seylan tarçını) → daha güvenli
• Cassia tarçını → uzun süre yüksek doz önerilmez

Yan Etkiler

• Mide irritasyonu
• Ağız mukozası yanması
• Alerjik reaksiyon
• Nadiren karaciğer enzimlerinde yükselme (cassia kullanılırsa)

İlaç Etkileşimleri / Dikkat edilmesi gerekenler

Antikoagülanlar (warfarin, heparin, DOAC)

Tarçın Trombosit fonksiyonunu etkileyebilir → dikkat

Hepatotoksik ilaçlar

Cassia formu → karaciğer yükünü artırabilir.

Diyabet ilaçları

Antidiyabetik ilaçlarla birlikte hipoglisemi riskini hafif artırabilir → düşük risk.

Özet

Klinik Özet

Tarçın = Glisemik kontrol + lipid iyileştirme + antioksidan + antiinflamatuar.
Ancak → tamamlayıcı destek olarak kullanılır, temel tedavinin yerine geçmez.
En güvenlisi Seylan tarçınıdır (C. verum).