Dorsal kolon-medial lemniskal sistemle taşınan duyular

yazar

Aşağıdaki duyulardan hangisi dorsal kolon-medial lemniskal sistemle taşınır?

A) Propriosepsion **
B) Hızlı ağrı
C) Yavaş ağrı
D) Gıdıklanma
E) Kaşıntı

1-Stimulusun yüksek derecede lokalizasyonunu gerektiren dokunma duyuları

2-Stimulusun şiddetinin hassas derecelendirilmesini gerektiren dokunma duyuları

3-Vibrasyon gibi fazik duyular

4-Deri üzerindeki hareketleri ileten duyular

5-Pozisyon duyuları (propriosepsiyon)

6-Basınç şiddetinin hassas derecelerini değerlendirmekle ilgili duyular.

Dorsal Kolon–Medial Lemniskal Sistemle Taşınan Duyular (Epikritik Duyular)

DCML sistemi hızlı iletim (Aβ lifleri), yüksek derecede lokalizasyon ve ince ayrım gerektiren duyuları taşır:

1. İnce (discriminative) dokunma

  • Noktasal temasın hassas lokalizasyonu
  • İki nokta ayrımı (two-point discrimination)
  • Dokunmanın şekil, yapı ve detay ayrımı

2. Vibrasyon duyusu

  • Tuning fork (128 Hz) testi
  • Fazik (hızlı değişen) mekanik uyaranların algılanması

3. Propriosepsiyon (pozisyon ve hareket duyusu)

  • Eklem pozisyonu
  • Eklem hareketinin yönü
  • Kas iğciği ve Golgi tendon organı bilgisi

4. İnce basınç duyusu

  • Basınç şiddetinin hassas derecelendirilmesi
  • Derin basınç algısının ayrıntılı değerlendirilmesi

5. Hareketli dokunma (stroking, flutter)

  • Deri üzerindeki hareketli uyaranların algılanması
  • Adaptasyonu hızlı mekanoreseptörlerle ilişkilidir (Meissner cisimcikleri)

DCML’nin Taşımadığı Duyular

❌ Ağrı

❌ Sıcaklık–soğukluk

❌ Kaba dokunma

Bu 3 duyu Spinotalamik trakt ile taşınır.

İpucu

“Lokalizasyon + ince ayrım + hızlı iletim” varsa → DCML.
“Korunmamış lokalizasyon + ağrı/ısı” varsa → Spinotalamik.

Dorsal Kolon-Medial Lemniskal Sistem (DK-ML) ile Taşınan Duyular

DK-ML sistemi, omuriliğin arka (dorsal) kolonlarında yukarı çıkar ve karşı tarafa çapraz yaparak talamus ve nihayetinde somatosensoriyel kortekse ulaşır. Bu yol, özellikle mekanoresepsiyon (mekanik uyarımlar) ile ilgili ince ayrım duyularını iletir.

İletilen duyular aşağıdaki ana kategorilere ayrılır:

1. İnce Dokunma ve Ayırt Etme Duyusu

  • Stimulusun Yüksek Derecede Lokalizasyonunu Gerektiren Dokunma Duyuları: Dokunulan yerin kesin olarak belirlenmesi (örneğin iki nokta ayrımı).
  • Stimulusun Şiddetinin Hassas Derecelendirilmesini Gerektiren Dokunma Duyuları: Basıncın veya dokunmanın gücündeki küçük değişikliklerin ayırt edilmesi.
  • Deri Üzerindeki Hareketleri İleten Duyular: Deri yüzeyinde bir nesnenin hareket yönünün ve hızının algılanması.

2. Derin Duyular ve Pozisyon

  • Pozisyon Duyuları (Propriosepsiyon): Vücudun uzaydaki pozisyonu ve uzuvların birbiriyle olan ilişkisi hakkındaki bilgilerdir. Kas, tendon ve eklemlerdeki reseptörlerden (özellikle kas iğciklerinden) gelen bilgiyi taşır.
  • Basınç Şiddetinin Hassas Derecelerini Değerlendirmekle İlgili Duyular: Derin basıncın derecelendirilmesi.

3. Fazik (Hızlı Adaptasyon) Duyular

  • Vibrasyon Gibi Fazik Duyular: Hızla başlayıp hızla kaybolan, titreşim gibi zamana bağlı duyusal değişiklikleri ileten duyulardır.

Özetle, DK-ML sistemi (halk arasında sıklıkla “Arka Kordon Duyusu” olarak da anılır), yüksek çözünürlüklü (fine touch), kinestetik (hareket) ve pozisyonel duyular için birincil yoldur.