EL BİLEĞİ KOMPARTMANLARI — DORSAL + VENTRAL MEGA KARŞILAŞTIRMA TABLOSU
6
TÜM KOMPARTMANLAR
| Bölge | Kompartman / Tünel | İçerik (Kas/Tendon/Sinir/Damar) | Fonksiyon | Klinik Patolojiler | Kilit Anatomik Notlar |
|---|---|---|---|---|---|
| DORSAL | 1. Kompartman | APL + EPB | Başparmak abd/ekst | De Quervain | EPB ayrı minibölmede olabilir |
| DORSAL | 2. Kompartman | ECRL + ECRB | El bileği ekst. + radial dev. | Tendinit | Radial stiloide yakın |
| DORSAL | 3. Kompartman | EPL | Başparmak IP ekst. | EPL rüptürü (DRF sonrası) | EPL → Lister tüberkülü üzerinden makara gibi geçer |
| DORSAL | 4. Kompartman | EDC + EIP | Parmak ekstansiyonu | Sagittal band yırtığı | En geniş kompartman |
| DORSAL | 5. Kompartman | EDM | Küçük parmak ekst. | RA’da sık etkilenir | En dar kompartmanlardan |
| DORSAL | 6. Kompartman | ECU | El bileği ekst. + ulnar dev. | ECU subluksasyonu | Ulnar olukta fibröz tünelde seyreder |
| VENTRAL | Karpal Tünel | Median sinir + 9 tendon (4FDS+4FDP+FPL) | Parmak ve başparmak fleksiyonu | Carpal Tunnel Sendromu | Transvers karpal ligament altında |
| VENTRAL | Guyon Kanalı | Ulnar sinir + Ulnar arter | Ulnar parmakların motor/duyu | Ulnar tünel sendromu | Pisiform–hamatum arasında |
| VENTRAL | FCR Tüneli | Flexor carpi radialis tendonu | Radial fleksiyon | FCR tenosinoviti | Karpal tünelden ayrı osteofibroz tünel |
| VENTRAL | FCU Kanalı | Flexor carpi ulnaris tendonu | Ulnar fleksiyon | FCU tenosinoviti | Pisiform üzerinden geçer |
| VENTRAL | Fleksor Tendon Lojları | FDS/FDP/FPL sinoviyal kılıfları | Parmak fleksiyonu | Tetik parmak, flexor tenosinovit | Ulnar & radial bursalar |
ANATOMİK KARŞILAŞTIRMA TABLOSU
| Özellik | Dorsal Kompartmanlar | Ventral Kompartmanlar |
|---|---|---|
| Sayısı | 6 adet (1–6) | Fonksiyonel 5 ana yapı (Carpal tunnel, Guyon, FCR, FCU, Flexor tendon burseaları) |
| Kapsayan yapı | Extensor retinakulum | Flexor retinakulum (Transvers karpal ligament) + volar karpal ligament |
| Geçen tendon tipi | Ekstansör tendonlar | Fleksör tendonlar |
| Ana sinir ilişkisi | Dorsal sinir dalları nadiren kompresyona girer | Median ve ulnar sinir kritik sıkışma bölgeleri |
| Arter ilişkisi | Dorsal karpal arter arkı yakın | Ulnar arter (Guyon), radial arter (FCR tüneli yakın) |
| Travmaya duyarlılık | DRF sonrası EPL rüptürü tipik | CTS en sık sinir sıkışması |
| Patoloji paterni | Tendinit–tenosinovit–rüptür | Sinir sıkışması + tenosinovit |
| Testler | Finkelstein, ECU subluxation test | Phalen, Tinel, Durkan, Froment |
FONKSİYON KARŞILAŞTIRMASI
| Fonksiyon | Sorumlu Kompartman(lar) |
|---|---|
| Dorsifleksiyon (ayak bileğinde olduğu gibi değil!) | ECRL/ECRB (2. komp.), EPL destek; EDC (4. komp.) |
| Parmak ekstansiyonu | 4. komp. (EDC/EIP), 5. komp. (EDM) |
| Başparmak ekstansiyonu | 3. komp. (EPL), 1. komp. (EPB) |
| Başparmak abdüksiyonu | 1. komp. (APL) |
| Bilek radial deviasyonu | ECRL/ECRB (2. komp.) |
| Bilek ulnar deviasyonu | ECU (6. komp.) |
| Parmak fleksiyonu | Karpal tünel içindeki FDS/FDP |
| Başparmak fleksiyonu | FPL (Karpal tünel) |
| Tenar motor fonksiyonlar | Median sinir (CTS ile bozulur) |
| Hipotenar/interosseöz fonksiyonlar | Ulnar sinir (Guyon kanalı patolojileri) |
KLİNİK PATOLOJİ KARŞILAŞTIRMASI
| Patoloji | Dorsal Kompartman Kaynağı | Ventral Kompartman Kaynağı |
|---|---|---|
| De Quervain | 1. komp. | — |
| EPL rüptürü | 3. komp. | — |
| ECU subluksasyon | 6. komp. | — |
| Sagittal band yırtığı | 4. komp. | — |
| RA tendon rüptürleri | 4–5. komp. | — |
| Karpal tünel sendromu | — | Karpal tünel (median sn.) |
| Guyon kanal sendromu | — | Ulnar tünel |
| Tetik parmak | — | Fleksor tendon lojları (A1 pulley) |
| Flexor tenosinovit | — | Ulnar/radial bursa |
| FCR/FCU tendiniti | — | FCR/FCU tünelleri |
GÖRÜNTÜLEME FARKLARI (USG – MRI)
Dorsal
- USG → EPL rüptürü, ECU subluksasyonu, de Quervain’de tendon kalınlaşması
- MRI → DRF sonrası EPL sinyal artışı
Ventral
- USG → Median sinir kalınlaşması, flattening (CTS)
- Guyon kanalında sinir–arter ilişkisi değerlendirilir
- Parona boşluğu enfeksiyonu → MRI tercih edilir
Ultra Kısa
Dorsal 1–6 → APL/EPB – ECRL/ECRB – EPL – EDC/EIP – EDM – ECU
Ventral ana yapı → Karpal Tünel = 4 FDS + 4 FDP + 1 FPL + Median sinir
Ulnar tünel → Ulnar sinir + ulnar arter (Guyon)
FCR / FCU kendi ayrı kanallarında
TEK SAYFALIK “HEPSİ BİR ARADA” ÖZET
| Grup | Kompartman / Tünel | İçerik | Fonksiyon | Patoloji |
|---|---|---|---|---|
| Dorsal 1 | APL + EPB | Başparmak abd/ekst | De Quervain | |
| Dorsal 2 | ECRL + ECRB | Bilek ekst + radial dev | Tendinit | |
| Dorsal 3 | EPL | Başparmak IP ekst | EPL rüptürü | |
| Dorsal 4 | EDC + EIP | Parmak ekst | Sagittal band yırtığı | |
| Dorsal 5 | EDM | Küçük parmak ekst | RA patolojisi | |
| Dorsal 6 | ECU | Ulnar dev + ekst | ECU subluksasyonu | |
| Ventral – Karpal Tünel | FDS/FDP/FPL + Median sinir | Parmak & başparmak fleksiyonu | CTS | |
| Ventral – Guyon Kanalı | Ulnar sn + Ulnar a. | Ulnar motor/duyu | Ulnar tünel sendromu | |
| Ventral – FCR Kanalı | Flexor carpi radialis | Radial fleksiyon | FCR tendiniti | |
| Ventral – FCU Kanalı | Flexor carpi ulnaris | Ulnar fleksiyon | FCU tendiniti | |
| Fleksor Lojlar | FDS/FDP/FPL sinoviyal kılıfları | Parmak fleksiyonu | Tetik parmak, tenosinovit |