Aşağıdaki yapıların hangisinde intraembriyonik veya ekstraembriyonik mezoderm tabakası ile ilişkili değildir?
A) Bukkofaringeal membran
B) Glomerüler bazal membran
C) Koryon membranı
D) Sekonder villus
E) İkinci faringeal ark
Cevap A
Soruyu yanıtlamak için verilen seçenekleri tek tek değerlendirmek yerinde olacaktır.
Bukkofaringeal membran: Üç germ yaprağı oluşumunda epiblast hücrelerinin hipoblast tabakasına yaptığı ardarda iki göçten ilk göçün sonunda en içteki tabaka olan endoderm; ikinci göçün sonunda aradaki tabaka olan mezoderm oluşurken; üstte kalan hücreler ektoderm adı verilir. Bunlardan mezoderm, kranial tarafta bukkofaringeal membranda, kaudalde kloakal membranda izlenmez.
Glomerüler bazal membran: Bu membran yapısında bulunan Bowman membranı ara mezodermden gelişir.
Koryon membranı: Hipoblast hücrelerinin trofoblastların içini döşeyecek şekilde yaptığı göç sonucu ekstraembriyonik mezoderm oluşur. Hatırlanacak olursa, koryonun tanımı, trofoblastlar ve ekstraembriyonik mezodermdir.
Sekonder villus: Primer villüs yapısında trofoblastlar izlenirken, bunların içini ektsraembriyonik mezoderm doldurduğu zaman sekonder villüs yapısı adını alır.
Bukkofaringeal Membran ve Germ Tabakası Oluşumu
1. Üç Germ Tabakasının Oluşumu (Gastrulasyon)
Gastrulasyon, embriyoda üç ana germ tabakasının (Ektoderm, Mezoderm ve Endoderm) oluştuğu kritik süreçtir. Bu süreç, epiblast hücrelerinin ilkel çizgi (primitive streak) boyunca hipoblast tabakasına doğru göç etmesiyle gerçekleşir
Shutterstock
- İlk Göç: Epiblast hücrelerinin ilk dalgası, alttaki hipoblast hücrelerinin yerini alır veya onlarla karışarak en içteki tabakayı, yani Endoderm‘i (İç yaprak) oluşturur.
- İkinci Göç: Epiblast hücrelerinin ikinci dalgası, Endoderm ile geride kalan üst tabaka arasına göç ederek orta tabakayı, yani Mezoderm‘i (Orta yaprak) oluşturur.
- Kalan Hücreler: Üstte kalan ve göç etmeyen epiblast hücreleri ise en dıştaki tabakayı, yani Ektoderm‘i (Dış yaprak) oluşturur.
2. Bukkofaringeal ve Kloakal Membranlar
Oluşan bu üç germ tabakasının kranial ve kaudal (baş ve kuyruk) uçlarda özel bir düzenlemesi vardır:
- Mezoderm Eksikliği: Metinde doğru bir şekilde belirtildiği gibi, mezoderm tabakası, embriyonun iki ucunda oluşmaz ve bu bölgelerde Endoderm ile Ektoderm doğrudan birbirine bitişiktir.
- Membranların Oluşumu:
- Bukkofaringeal Membran (Kranial/Baş Ucu): Ektoderm ve Endoderm’in birleştiği kranial uçtaki alandır. Bu alan, gelecekteki ağız boşluğunun (stomodaeum) oluşacağı yerdir.
- Kloakal Membran (Kaudal/Kuyruk Ucu): Ektoderm ve Endoderm’in birleştiği kaudal uçtaki alandır. Bu alan, gelecekteki anüs ve üriner/genital açıklıkların oluşacağı yerdir.