🦶 AYAK BİLEĞİ (ANKLE) KOMPARTMANLARI — MEGA ÖZET 6
Ayak bileği çevresindeki kompartmanlar bacağın kompartmanlarının devamı niteliğindedir. Tibia–fibula arasında interosseöz membran , fasya ve septumlar ile ayrılır.
4 büyük kompartman vardır:
Anterior kompartman Lateral kompartman Superficial posterior kompartman Deep posterior kompartman 1) ANTERIOR KOMPARTMAN (“Dorsifleksiyon kompartmanı”)Başlık Bilgi Kaslar Tibialis anterior (TA), Extensor hallucis longus (EHL), Extensor digitorum longus (EDL), Fibularis tertius İnnervasyon N. peroneus (fibularis) profundus Arter A. tibialis anterior Ana Fonksiyon Dorsifleksiyon , parmak ekstansiyonu, inversiyon (TA)Tendon Geçişi Ayak bileğinde extensor retinakulum altından geçer Klinik Patoloji Anterior kompartman sendromu (akut kompartman sendromunun en sık yeri), “foot drop” (derin peroneal sinir paralizisi)Test Dorsifleksiyon gücü ↓ → TA/EHL zayıflığı
2) LATERAL KOMPARTMAN (“Eversiyon kompartmanı”)Başlık Bilgi Kaslar Fibularis longus, Fibularis brevis İnnervasyon N. peroneus superficialis Arter A. fibularis dalları Ana Fonksiyon Eversiyon , plantar fleksiyon sekonderTendon Geçişi Lateral malleol arkasından, retinakulum altından Klinik Patoloji Lateral ayak bileği burkulması , fibularis tendiniti, fibularis brevis rüptürü, fibularis tendon subluksasyonuTest Eversiyon gücü ↓; ayakta denge bozukluğu
3) SUPERFICIAL POSTERIOR KOMPARTMAN (“Gastro-soleus kompartmanı”)Başlık Bilgi Kaslar Gastrocnemius , Soleus , Plantarisİnnervasyon N. tibialis Arter A. tibialis posterior dalları Ana Fonksiyon Plantar fleksiyon (en güçlü kas grubu)Tendon Gastro–soleus kompleksi → Achilles tendonu Klinik Patoloji Achilles tendiniti, Achilles rüptürü, kompartman sendromu Test Thompson testi (Achilles rüptürü)
4) DEEP POSTERIOR KOMPARTMAN (“Tarsal tünel kompartmanı”) *****Başlık Bilgi Kaslar Tibialis posterior (TP), Flexor digitorum longus (FDL), Flexor hallucis longus (FHL), Popliteus başlangıcı İnnervasyon N. tibialis Arter A. tibialis posterior (ana damar), A. fibularisFonksiyon Plantar fleksiyon + inversiyon , longitudinal ark desteğiTendon Geçişi Medial malleol arkasında tarsal tünelden geçer Medial malleol arkasında sıralama T–D–A–H → Tibialis posterior → flexor Digitorum longus → posterior tibial Artery → tibial nerve → flexor Hallucis longusKlinik Patoloji Tarsal tünel sendromu , FHL tendiniti (balerinlerde), “posterior tibial tendon yetmezliği” (ayak çökmesi)Test Tinel (+) medial malleolde; inversiyon gücü ↓
BÜTÜN KOMPARTMANLARIN KARŞILAŞTIRMA MEGA TABLOSU Kompartman Kaslar İnnervasyon Ana Fonksiyon Tendon Geçişi Klinik Patolojiler Anterior TA, EHL, EDL, Fib. tertius Deep peroneal Dorsifleksiyon Extensor retinakulum altı Kompartman sendromu, foot drop Lateral Fib. longus + brevis Superficial peroneal Eversiyon Lateral malleol arkası Burkulma, tendinit, subluksasyon Superficial posterior Gastrocnemius, Soleus, Plantaris Tibial sinir Plantar fleksiyon Achilles tendonu Tendinit, deplase rüptür Deep posterior TP, FDL, FHL Tibial sinir Plantar fleksiyon + inversiyon Tarsal tünel Tarsal tünel send., FHL tenosinovit
Klinik İpuçları • Foot drop varsa → anterior kompartman + deep peroneal sinir düşün. • Ayak burkulmalarında en sık yaralanan yapı: lateral kompartmandaki fibularis tendonları. • Medial malleol arkasında karıncalanma → tarsal tünel sendromu. • Thompson testi pozitif → superficial posterior kompartman (Achilles rüptürü). • Posterior tibial tendon yetmezliği → erişkin edinilmiş pes planus nedeni. Ezber Şifresi Anterior (Dorsifleksiyon) → Deep peroneal Lateral (Eversiyon) → Superficial peroneal Posterior (Plantar fleksiyon) → Tibial sinir