Bu tablo ACA – MCA – Carotis interna oklüzyonu – Lentikulostriat arter enfarktı – Amaurosis fugax – Gerstmann – Wernicke – Broca – Neglect – Alien hand – Jacksonion nöbet gibi tüm kritik sendromları kapsar.
ANTERIOR DOLAŞIM İNME SENDROMLARI
I. ACA (A. Cerebri Anterior) İNME SENDROMLARI
| Bölge | Klinik Bulgular | Ayırt Edici Nokta |
|---|---|---|
| ACA kortikal oklüzyonu | Kontralateral bacak ağırlıklı güçsüzlük + duyu kaybı | Bacak > Kol |
| Medial frontal lob | Apraksi, tutulum aksaklığı, akinetik mutizm | Frontal iç yüz etkilenmesi |
| Corpus callosum | Alien hand sendromu, callosal disconnection bulguları | Nesne ismi tanıma bozukluğu, intermanual conflict |
| Prefrontal alan | Karar verme güçlüğü, kişilik değişikleri | “Frontal sendrom” |
| Mesane merkezleri (paracentral lobül) | Urgency – inkontinans | “ACA inkontinansı” |
| Supplementary motor area (SMA) | Kontralateral kol-bacak akinezi | Motor başlatma problemi |
| Not | ACA tıkanıklığında yürüyemeyen ama kolu nispeten iyi olan hasta görülür. | Hemiparezi bacak ağırlıklı |
II. MCA (A. Cerebri Media) İNME SENDROMLARI — En SIK
MCA, hem motor hem dil merkezlerini tuttuğu için tablo çoğu zaman dramatiktir.
A) Superior Divizyon MCA (Frontal – Broca bölgesi)
| Klinik | Bulgular |
|---|---|
| Motor | Kontralateral yüz–kol ağırlıklı güçsüzlük |
| Duyu | Yüz–kol duyu kaybı |
| Dil | Broca afazisi (akıcılığı bozulmuş konuşma, anlama korunmuş) |
| Göz | Bakış deviasyonu lezyon tarafına |
| İpucu | “Konuşamayan ama anlayan” → Broca **** |
B) Inferior Divizyon MCA (Temporal – Wernicke bölgesi)
| Klinik | Bulgular |
|---|---|
| Dil | Wernicke afazisi (akıcılık var ama anlamsız, anlama bozuk) |
| Görme | Superior quadrantanopsi (“pie in the sky”) |
| Duyu/motor | Genellikle motor bulgu minimal |
| TUS İpucu | “Konuşması akıcı ama saçma → Wernicke” |
C) MCA Trunk Oklüzyonu (Hem süperior hem inferior)
| Klinik | Bulgular |
|---|---|
| Motor | Kontralateral kol-yüz ağır hemiparezi |
| Duyu | Yüz–kol duyu kaybı |
| Dil | Tam afazi (global) – sol hemisferde |
| Neglect | Sağ hemisfer tutulursa ağır neglect |
| Göz | Lezyon tarafına bakış deviasyonu |
| Görme | Homonim hemianopsi |
| TUS İpucu | Yüz ve kol bacak’tan daha çok etkilenir → MCA |
III. CAROTIS INTERNA OKLÜZYONU (TICA-Total Internal Carotid Artery Occlusion)
ICA hem MCA hem ACA’ya kan verdiği için bulgular iki sistemin birleşimi hâlindedir.
| Klinik | Bulgular |
|---|---|
| Amaurosis fugax | Retina iskemi → “tek gözde geçici görme kaybı” |
| ICA diseksiyonu | Horner sendromu + baş-boyun ağrısı |
| TICA tıkanması | MCA + ACA bulguları birlikte |
| TUS notu | Karotis üfürümü + geçici monoküler körlük = ICA stenozu |
IV. LENTİKULOSTRİAT ARTER (Derin MCA dalları) İNME SENDROMLARI
Bu küçük damarlar bazal ganglion + internal kapsülü besler.
| Klinik Sendrom | Bulgular | Açıklama |
|---|---|---|
| Saf motor inme (pure motor stroke) | Yüz–kol–bacak zayıflığı (eşit olabilir) | İç kapsül posteriyor bacağı tutulur |
| Sensörimotor inme | Hem motor hem duyu kaybı | BG + iç kapsül tutulumu |
| Parkinsonizm benzeri bulgular | Bradikinezi, hipokinezi | Putamen / globus pallidus iskemisi |
Lentikulostriat arter → hipertansiyona bağlı lipohyalinozis → laküner enfarkt
V. ÖZEL ANTERİOR DOLAŞIM SENDROMLARI
| Sendrom | Bölge | Klinik |
|---|---|---|
| Gerstmann Sendromu Gerstmann Sendromu, baskın (genellikle sol) hemisferin parietal lobunun spesifik bir alanındaki hasar (lezyon) sonucu ortaya çıkan nörolojik bir bozukluktur. Lezyon genellikle Gyrus Angularis bölgesini etkiler. | Dominant parietal lob (angular gyrus) | Acalculia + Agrafia + Sağ-sol karmaşası + Parmak agnozisi |
| Conduction Afazi | Arcuate fasciculus | Tekrarlama bozuk, konuşma akıcı, anlama iyi |
| Frontal Eye Field lezyonu | Frontal lob (MCA üst divizyon) | Bakış deviasyonu karşı tarafa gidememe |
| Alien Hand Sendromu Alien El Sendromu (AHS), hastanın elini veya kolunu, kendi kontrolü altında değilmiş gibi algıladığı ve elin amaçlı ancak istenmeyen hareketler yaptığı nadir görülen nörolojik bir bozukluktur. Hasta, elin hareketlerini “yabancı” veya “kendi iradesi dışında” gerçekleşen hareketler olarak tanımlar. | Corpus callosum (ACA) | El istemsiz hareket eder, diğer el ile çatışır |
| Jacksonian nöbetler | Frontal motor korteks | Vücudun distale doğru ilerleyen tonik-klonik nöbet |
ACA ve MCA – SÜPER KISA EZBER
ACA = Bacak ağırlıklı
- Apraksi
- Akinetik mutizm
- İnkontinans
- Alien hand
MCA = Yüz–kol ağırlıklı
- Broca / Wernicke / Global afazi
- Neglect
- Homonim hemianopsi
- Kol–yüz hemiparezisi