SESİL SERRATED ADENOM (SSA)

Moleküler Özellikler

Sesil serrated adenoma = Serrated yolağın premalign lezyonu

Etkili Moleküler Mekanizmalar:

• BRAF mutasyonu (çok tipik ✔)
• Mikrosatellit instabilite bozukluğu (MSI)
• DNA mismatch tamir yolu defekti (MMR)
  • En sık genler: MLH1, MSH2, MSH6, PMS2
  • MLH1 promotör metilasyonu → MSI-H sağ kolon kanseri gelişir.

SSA → BRAF (+) + MLH1 metilasyonu → MSI-H kolorektal karsinom gelişimi.

Yerleşim

• Sıklıkla sağ kolonda (çekum–asendan kolon) yerleşir.
• Sağ kolon tümörlerinin “sessiz” seyretmesinin bir nedeni SSA kökenli olmalarıdır.

Displazi Durumu

• Tipik SSA klasik displazi içermez, ama premalign kabul edilir.
• İlerlemiş formu:
  “Sessile Serrated Adenoma with Dysplasia” → yüksek riskli lezyon.

Patolojik Mikroskopi – En Ayırt Edici Özellikler

SSA’yı hiperplastik polipten ayıran kritik noktalar:

Kriptlerde “Ters T-U” veya “L şeklinde” dallanma

Kript tabanının yataya doğru uzaması

Dilate, çengelli (boot-shaped) kriptler

Serrasyonun yüzeye değil kripte kadar uzanması

Glandlar kript tabanını da kapsayacak şekilde tamamen tutulur.
Bu kriter hiperplastik polipte yoktur → önemli ayırıcı tanı.

Klinik Önemi

• SSA → Kolorektal karsinomun serrated yolak öncülüdür.
• Özellikle MSI-H (mikrosatellit instabilite yüksek) sağ kolon karsinomu için en önemli zemin hazırlayıcıdır.
• Hızlı progresyon gösterebilir → taramalarda önemlidir.

Hiperplastik Polip ile Karşılaştırma

“Sesil serrated adenomlar sağ kolonda yerleşir, BRAF mutasyonu ve mikrosatellit instabilite ile ilişkili premalign lezyonlardır.”