Vulva’nın otonom innervasyonu ve Female yani bayanda klitorial ereksiyon; Nn. erigentes (pelvik splanknik sinirler, S2-S4) üzerinden salınan; Asetilkolin (Ach), Nitrik Oksit (NO), VIP (Vazoaktif intestinal peptid) ile ilişkilidir.

yazar
  • Skene bezleri (paraüretral bezler)
    ➝ Uretranın lateralinde, prostatın homologu kabul edilir.
    ➝ “Kadın prostatı” olarak da bilinir, ejakülat sıvısına katkısı vardır.
  • Bartholin bezleri (glandula vestibularis major)
    ➝ Vestibülün posteriorunda bulunur.
    ➝ Lubrikasyon sağlar. Bartholin kisti / absesi klinikte sık rastlanır.
  • Erektil doku
    ➝ Klitoris, bulb (bulbus vestibuli), crus clitoridis.
    ➝ Erkeklerdeki korpus spongiosum ve korpus kavernozum homologlarıdır.

Duyu reseptörleri

  • Meissner cisimcikleri → Dokunma duyusu
  • Pacinian cisimcikleri → Basınç ve vibrasyon duyusu

Otonom innervasyon

  • Parasempatik innervasyon: Nn. erigentes (pelvik splanknik sinirler, S2-S4)
    • Medyatörler: Asetilkolin (Ach), Nitrik Oksit (NO), VIP (Vazoaktif intestinal peptid)
    • Vazodilatasyon → erektil dokunun kanlanması → klitoral ereksiyon
  • Sempatik innervasyon: daha çok ejakülasyon benzeri fonksiyonlarda rol oynar.

Klinik Notlar

  • Bartholin bezi kisti/absesi → vulvada ağrı ve şişlik, tedavi marsupializasyon.
  • Skene bezi kisti/enfeksiyonu → idrar yolu yakınmalarıyla karışabilir.
  • Klitoris erektil dokusu → nitrik oksit aracılı gevşeme mekanizması erkek penisiyle aynıdır.