Amebik kolitte etken, E. Histolitika’dır. Primer olarak kalın barsağı, sekonder olarak da diğer organları (karaciğer, akciğer, beyin vb.) tutar. Kalın barsak tutulumuyla amebik dizanteriye neden olur. Diğer organlarda ise, paraziter abse teşekkülü oluşturur.
Amebiasis klinik olarak akut veya kronik formlarda görülürler. Akut forma içme sularından olan masif kontaminasyon sonucu rastlanır. Yüksek ateş, karın ağrıları, tenesmus ve kanlı ishal vardır. Ülserler en sık çekumda görülür. Proktoskopide, rektumda yaygın ülserasyon görülür. Ülserasyondan alınan sürüntüde amebik trofozoitler tespit edilir. Ayırıcı tanıda serolojik testler en faydalıdır.
Amebik dizanteri, ülseratif kolit, crohn koliti ve basilli dizanteriden ayırt edilmelidir. Özellikle ülseratif kolitten ayırt edilmesinin hayati önemi vardır. Zira kortikosteroid kullanımı bu hastalık için fataldir.Tedavide metranidazol intravenöz olarak kullanılır