Normal erişkinde yüksek doz salisilat kullanımında görülmeyen bulgu aşağıdakilerden hangisidir?
A) Hipoglisemi****************
B) Lipogenez azalması
C) Kortikosteroid düzeyinin yükselmesi
D) Adrenalin aracılı lipolizin artması
E) Oksidatif fosforilasyon kenetsizlenmesi
ASETİLSALİSİLİK ASİTİN DOZ BAĞIMLI ETKİLERİ
| ASETİLSALİSİLİK ASİTİN DOZ BAĞIMLI ETKİLERİ | |
| Düşük doz | Terapötik doz |
| Antiagregan Kanama zamanı uzar Ürik asit atılımını azaltır | Antiagregan etki azalır Protrombin zamanı uzar Ürikozürik |
| Yüksek doz | Daha Yüksek doz |
| Respiratuar Alkaloz | Metabolik Asidoz |
Başlıca salisilatlar;
1-Aspirin
2-Sodyum salisilat
3-Salisilamid
4-Benorilat
5-Diflunisal
Salisilatların başlıca farmakolojik etkileri;
Antipiretik etki (PGE2 inhibisyonu ile)
Analjezik etki
Alveolar ventilasyonda artış (derinlik artar)
Yüksek dozda hiperventilasyon ve respiratuar alkaloz. Ayrıca metabolik asidoz (yüksek dozda)
Mide asit salgısını artırır.
300 mg dozunda kanama zamanını uzatır.
Düşük dozda TxA2 sentezini engeller.
Oksidatif fosforilasyonu bozarl
Adrenal korteksten steroid salgılanmasını uyarabilir. (Çok yüksek dozlarda)
Yüksek dozda (5 gr) böbrekten sodyum ürat atılımı artırır. Düşük dozda (2 gr-) azaltır. Ürik asit artar.
Glomerül filtrasyon ve renal kan akımında azalma.
02 tüketiminde artış ve hiperpireksi yapar.
Diabetiklerde ise tam ters olarak hipoglisemi yapar!!!
Çocuklarda da hipoglisemi yapar!!!
Karaciğer ve kas glikojenin tüketilmesini uyarır
Adrenal bezden adrenalin salgılanmasını uyarır.
Adrenaline bağlı lipoliz esas olarak beta 3/alfa 2 reseptör oranına bağlı olup temel olarak lipolizi arttırır.
Diğer salisilatlar gibi aspirinde asetatın yağ asitleriyle birleşmesini önleyerek lipogenezisi azaltabilir.
Salisilat intoksikasyonundaki metabolik değişiklikler;
Respiratuar alkaloz
Metabolik asidoz (yüksek doz)
Dehidratasyon
Hipertermi
Hiperglisemi (normal insanda)
Salisilat intoksikasyonundaki tedavi ilkeleri;
1. Kalan ilacın absorbsiyonunu azaltmak, renal atılımı arttırmak
2. Dokular tarafından alımını azaltmak
3. Asit-baz dengesizliğiyle mücadele
4. Dehidratasyon ve hipotansiyon ile mücadele
5. Hipoglisemi ile mücadele (Diabetik kasta ve çocuklarda)
6. Hiperpreksi ile mücadele
Asidoza karşı 2-4 mmol/ kg İV sodyum bikarbonat infüzyonu yapılır. Bunun idrar pH’sını artırıp yararı yerine zararı olabilir dikkatli olunmalı, idrarı kalevileştirmek için asetazolamid verilebilir.
*Gerekirse hemodiyaliz ve peritoneal diyaliz yapılır.
Salisilizm tablosunda ise; Hafif ise;
Baş dönmesi
Kulak çınlaması, işitme kaybı (geri dönüşlü)
Bulantı+ kusma
Hiperventilasyon
Hemorajiler
Orta şiddette ise;
Apneiformik astım
Heyecan
Uyuklama, konvulziyon
Diyare
Kardiyovasküler kollaps Şiddetli ise;
Halusinasyon
Konvulsiyon
Koma
Peteşiyal kanama
Pulmoner ödem
Hipoalbuminemili hastalarda salisilizm belirtileri daha düşük dozlarda ortaya çıkar.
Bu sorunun asıl amacı normal insanlarda hiperglisemi yaptığı diabetik hasta ve çocuklarda ise aksine hipoglisemi yaptığı arasındaki farkın bilinmesidir.
Dikkat: Aspirin antipiretik etkili olmasına rağmen toksisitesinde hipertermi oluşur.