Vitamin C, osteoid matriks ve kollajen sentez basamakları için ihtiyaç duyulan prolin ve lizin kalıntılarının hldroksllasyonunda gereklidir. Zayıf kollajen formasyonu; anormal kanamaya neden olan bozulmuş yara iyileşmesi ve kapiller duvar frajilitesinden sorumludur.
Vitamin C ayrıca, demir ve tetrahidrofolat gibi metabollk aktif ajanların azalmış durumunu korumaktadır.
lntestinal demir emilimi için demirin iki değerli ferröz formunda korunması gerekmektedir. Bu yüzden vitamin C eksikliğinde demir emilimi azalır.
Vitamin C eksikliğinde defektif osteoid matriks formasyonu gelişmektedir.
Sadece çay ve tost ile beslenen seksen yaşında kadın hastada dişeti kanaması, peteşl ve kolay morarma, kol ve bacaklarında ağrı mevcut olduğu öğreniliyor. Nerdeyse hiç meyve ve sebze yemediğini belirtiyor. Hasta vitamin C eksikliği tanısı alıyor.
Vitamin C eksikliği ile oluşan anormalliklerin altta yatan aşağıdakilerden hangisidir?
A) Osteoid malriksin defektif kalsifikasyonu
B) Artmış inteslinal demir emilimi
C) Prolin ve lizinin defeklif hidroksilasyonu
O) Kollajen ve fibröz dokunun artmış proliferasyonu
E) Endotel hücrelerinde destrüksiyon
Doğru cevap: C
—————————-
Askorbik asit aşağıdaki metabolik olaylardan hangisinde rol oynamaz?
A) Safra asidi sentezinde 7α-hidroksilaz tepkimesi
B) Kollajen sentezinde prolil hidroksilaz reaksiyonu
C) Noradrenalin sentezi
D) Demirin non enzimatik indirgenmesi
E) Metil malonil KoA’dan Süksinil KoA elde edilmesi******
Metil malonil KoA’dan Süksinil KoA elde edilmesinde görev yapan, B12 vitaminidir.
C vitamininin önemli görevleri:
1-Kollojenin sentezinde prolin ve lizinin hidroksilasyon reaksiyonlarında rol oynar.
2-Antioksidan etkilidir.
3-Noradrenalin sentezinde rol alan dopamin β-hidroksilaz basamağının koenzimidir.
4-Safra asitleri sentezinde7α-hidroksilaz basamağında görev alır.
5-Demirin non-enzimatik indirgenmesinde rol alarak emilimini sağlar.
C vitamini, aşağıdaki enzimler için bir kofaktör olarak işlev görür :
1-Kollajen sentezinde prolin ve lizinin hidroksilasyonu için gerekli olan üç grup enzim (prolil-3-hidroksilazlar , prolil-4-hidroksilazlar ve lisil hidroksilazlar) Bu reaksiyonlar, her ikisi de kofaktör olarak C vitamini gerektiren prolil hidroksilaz ve lisil hidroksilaz aracılığıyla kollajen molekülündeki prolin veya lizin amino asitlerine hidroksil grupları ekler.. C vitamininin bir kofaktör olarak rolü, prolil hidroksilaz ve lizil hidroksilaz’ı Fe2 +’ dan Fe3 +’ ya okside etmek ve Fe3 +’ dan Fe2 +’ ya indirgemektir. Hidroksilasyon, kollajen molekülünün üçlü sarmal yapısını almasına izin verir ve bu nedenle C vitamini, skar dokusu , kan damarları ve kıkırdak gelişimi ve bakımı için gereklidir .
2-Karnitin sentezi için iki enzim ( ε-N-trimetil-L-lizin hidroksilaz ve γ-bütirobetain hidroksilaz ) gereklidir . Karnitin , ATP üretimi için yağ asitlerinin mitokondriye taşınması için gereklidir .
3-Hipoksi ile indüklenebilir faktör-prolin dioksijenaz enzimleri (izoformlar: EGLN1 , EGLN2 ve EGLN3 )
4-Dopamin beta-hidroksilaz, norepinefrinin dopaminden biyosentezine katılır .
6-Peptidilglisin alfa-amidleştirici monooksijenaz, c-terminal glisin kalıntılarından glioksilat kalıntısını çıkararak peptit hormonlarını amidler. Bu, peptit hormon stabilitesini ve aktivitesini arttırır.