Levonorgestrelli rahim içi sistem (LNG-RİS) yüksek etkili, güvenli ve geri dönüşümlü bir doğum kontrol yöntemidir. Endometriyumda yüksek levonorgestrel konsantrasyonu oluşturarak endometriyal hücre çoğalmasını baskılar, servikal mukusu kalınlaştırır, tubal motiliteyi bozar.
Levonorgestrel, bir dizi doğum kontrol yönteminde kullanılan hormonal bir ilaçtır. Kombine doğum kontrol hapları yapmak için bir östrojen ile birleştirilir.[3] Plan B One-Step markası altında satılan acil bir doğum kontrolü olarak, korunmasız cinsel ilişkiden sonraki 72 saat içinde yararlıdır.
Seksten bu yana ne kadar çok zaman geçerse, ilaç o kadar az etkili olur ve hamilelik (implantasyon) meydana geldikten sonra işe yaramaz. Levonorgestrel, yumurtlama veya döllenmenin oluşmasını önleyerek çalışır.Gebelik şansını %57-93 oranında azaltır.
Mirena gibi bir rahim içi araçta (RİA) gebeliğin uzun süreli önlenmesinde etkilidir.Levonorgestrel salan bir implant da bazı ülkelerde mevcuttur.
Sık görülen yan etkiler mide bulantısı, göğüslerde hassasiyet, baş ağrıları ve artmış, azalmış veya düzensiz adet kanamasını içerir.Acil kontraseptif olarak kullanıldığında gebelik oluşursa kullanımının fetüse zarar verdiğine dair bir kanıt yoktur.
Emzirme döneminde güvenle kullanılabilir Levonorgestrel içeren doğum kontrolü, cinsel yolla bulaşan enfeksiyon riskini değiştirmez.Bu bir progestindir ve progesteron hormonuna benzer etkilere sahiptir. Öncelikle yumurtlamayı önleyerek ve sperm geçişini önlemek için rahim ağzını kapatarak çalışır.
Levonorgestrel 1960 yılında patentlenmiş ve 1970 yılında etinilestradiol ile birlikte tıbbi kullanıma sunulmuştur.
Dünya Sağlık Örgütü’nün Temel İlaçlar Listesi’nde yer almaktadır.[10] Jenerik ilaç olarak mevcuttur.Amerika Birleşik Devletleri’nde, levonorgestrel içeren acil kontraseptifler her yaş için reçetesiz mevcuttur.
Levonorgestrel, erkekler için hormonal kontraseptif olarak testosteron ve dihidrotestosteron gibi androjenlerle kombinasyon halinde incelenmiştir.
Ülkemizde LNG-RİS daha çok Kadın Hastalıkları ve Doğum kliniklerinde adenomiyozis, endometriyozis, hiperplazi gibi patolojiler ve bunların menoraji, dismenore, pelvik ağrı gibi semptomlarının tedavisinde kullanılmakta olup, hastanelerde ilaç raporuna dayalı olarak reçete edilmektedir.
Koruyuculuğu yüksek (%99,9) olup, kontraseptif etkisinin beş yıl sürdüğü kabul edilir ve çıkartıldıktan sonra fertilite hızla geri döner
